İnfografik
← Ünite 7
Girişimcilik ve İş Kurma

Ünite 7: İşletme Kurma

İş Yeri Açma ve Çalışma Ruhsatı Yönetmeliği
10.08.2005 tarih ve 25902 sayılı Resmi Gazete'de yayınlanarak yürürlüğe giren yönetmelik uyarınca, belediye sınırları içinde belediyelerden, dışında ise il özel idarelerinden ruhsat alınması zorunlu kılınmıştır.
5174 Sayılı Kanun ve Oda Kaydı
5174 sayılı Kanun hükümlerine göre, ticaret siciline kayıtlı tacir ve sanayici sıfatına sahip tüm gerçek ve tüzel kişiler, bulundukları bölgedeki ticaret veya sanayi odalarına kaydolmakla yükümlüdür.
Limited Şirket Asgari Sermaye Limiti
Türk Ticaret Kanunu'na göre limited şirket kurabilmek için gerekli olan asgari nakdi veya ayni sermaye tutarı 10.000 Türk Lirası olarak belirlenmiştir.
Anonim Şirket Asgari Sermaye Limiti
Anonim şirket kuruluşu için asgari sermaye tutarı 50.000 TL'dir. Ancak kayıtlı sermaye sistemini seçen halka açık olmayan anonim şirketlerde bu limit en az 100.000 TL olmak zorundadır.

Anahtar Kavramlar

Basit UsulKüçük ölçekli ticaret ve sanat erbabının kazançlarının Vergi Usul Kanunu'na göre basitleştirilmiş yöntemlerle tespit edilmesi usulüdür. Bu usulde defter tutulmaz, belgeler sadece TESK tarafından bastırılır ve kayıtlar esnaf odası bünyesindeki bürolarda tutulur.
Gerçek Usulİş hacmi basit usul sınırlarını aşan işletmelerin, tuttukları yasal defterler (yevmiye, büyük defter vb.) üzerinden gerçek kâr veya zararlarının tespit edilerek vergilendirilmesi sistemidir.
Geçici VergiGerçek usulde vergilendirilen mükelleflerin ve sermaye şirketlerinin, cari yıl içindeki üçer aylık kazançları üzerinden peşin olarak ödedikleri ve yıl sonunda hesaplanan vergiden mahsup edilen vergi türüdür.
Kollektif ŞirketSadece gerçek kişiler arasında kurulabilen, ortakların sorumluluklarının şirketin borçlarına karşı sınırsız ve müteselsil olduğu, asgari sermaye şartı bulunmayan bir şahıs şirketi türüdür.
Komandite OrtakKomandit şirketlerde şirket borçlarına karşı sorumluluğu sınırsız olan ve şirketi yönetme yetkisine sahip olan, sadece gerçek kişilerden oluşabilen ortak profilidir.
Komanditer OrtakKomandit şirketlerde sorumluluğu sadece şirkete koymayı taahhüt ettiği sermaye miktarı ile sınırlı olan, gerçek veya tüzel kişi olabilen ortak türüdür.
Limited ŞirketEn az 10.000 TL sermaye ve en az bir, en fazla elli ortakla bir ticaret unvanı altında kurulan, ortakların sorumluluğunun taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olduğu sermaye şirketidir.
Anonim ŞirketEn az 50.000 TL sermaye ile kurulan, sermayesi belirli paylara bölünmüş ve bu payları hisse senetleriyle temsil edilen, ortaklarının sorumluluğu taahhüt ettikleri sermaye ile sınırlı olan şirkettir.
Sıhhi MüesseseGürültü, koku, duman ve zararlı atık üretmeyen, çevreye ve insan sağlığına doğrudan biyolojik veya kimyasal zarar verme riski bulunmayan bakkal, lokanta gibi temiz iş yerleridir.
Gayrisıhhi MüesseseFaaliyeti sırasında çıkardığı gürültü, koku, duman veya zararlı atıklar nedeniyle çevreye, insanlara ve diğer canlılara fiziksel ya da sosyal yönden zarar verme ihtimali olan müesseselerdir.
Sağlık Koruma BandıBirinci sınıf gayrisıhhi müesseselerin çevreye verebileceği zararları önlemek amacıyla, tesis etrafında bırakılması zorunlu olan ve üzerinde yapılaşmaya izin verilmeyen boş güvenlik alanıdır.
TasfiyeBir şirketin faaliyetlerine son verilerek varlıklarının nakde çevrilmesi, borçlarının ödenmesi ve kalan net tutarın ortaklar arasında hisseleri oranında paylaştırılması sürecidir.
İflasBorçlarını ödeyemeyecek durumda olan borçlunun, mahkeme kararı ile tüm mal varlığının cebri icra yoluyla paraya çevrilerek alacaklılarına paylaştırılması yöntemidir.
Yedek AkçeTürk Ticaret Kanunu'na göre şirketlerin olası zararları karşılamak amacıyla yıllık safi karlarından ayırıp sermayenin %20'sine ulaşıncaya kadar şirket bünyesinde tuttukları yedek fondur.
İmza SirküleriŞirketi temsil ve ilzam etmeye yetkili kılınan kişilerin imza örneklerinin yer aldığı, noter tarafından onaylanmış resmi belgedir.
ÇED RaporuGerçekleştirilmesi planlanan projelerin çevre üzerinde yaratabileceği olumsuz etkilerin belirlenmesi ve bu etkilerin en aza indirilmesi için alınacak önlemleri içeren Çevresel Etki Değerlendirmesi raporudur.
TaahhütnameŞirket kuruluşu sırasında ticaret odasına verilen, yasal yükümlülüklerin yerine getirileceğini ve beyan edilen bilgilerin doğruluğunu garanti eden resmi beyan belgesidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Kurumlar Vergisi ve Geçici Vergi Oranı

Sermaye şirketleri (limited ve anonim şirketler) yıllık elde ettikleri kurum kazançları üzerinden %22 oranında Kurumlar Vergisi ve üçer aylık dönemlerde %22 Geçici Vergi öderler.

Almanya Şirket Kurma Sermaye Limitleri

Almanya'da limited şirket (GmbH) kurmak için 25.000 Euro, anonim şirket (AG) kurmak için ise en az 50.000 Euro asgari sermaye konulması yasal bir zorunluluktur.

Çin'de Üretim Yapan Limited Şirket Limiti

Çin Halk Cumhuriyeti'nde üretim sektöründe faaliyet gösterecek bir limited şirketin kurulabilmesi için asgari kayıtlı sermayenin 500.000 Yuan olması gerekmektedir.

Çin'de Perakende Sektörü Sermaye Limiti

Çin'de perakende ticaret yapacak limited şirketler için asgari sermaye 300.000 RMB (Yuan) iken, anonim şirket statüsünde bu limit 10.000.000 Yuan'dır.

Aile Şirketlerinin Kuşaklar Arası Yaşam Oranı

Yapılan araştırmalara göre, kurulan her 100 aile şirketinden sadece ortalama 3.4 tanesi başarılı bir şekilde üçüncü kuşağa devredilerek yaşamını sürdürebilmektedir.

Kanada'da İşletmelerin Hayatta Kalma İstatistiği

Kanada Ocak 2009 istatistiklerine göre, 1-99 işçi çalıştıran küçük işletmelerin %96'sı ilk yıl, %85'i ilk üç yıl, %70'i ise ilk beş yıl ayakta kalabilmektedir.

TOBB 2018 Yılı Şirket İstatistikleri

TOBB verilerine göre 2018 yılının ilk yedi ayında Türkiye'de kurulan şirket sayısı %21,7 artarak 53.708'e ulaşırken, kapanan iş yeri sayısı %3,8 azalarak 18.364'e gerilemiştir.

Yedek Akçe Ayırma Sınırı

Türk Ticaret Kanunu'na göre şirketler, yıllık safi karlarının %5'ini ihtiyat akçesi olarak ayırır. Bu ayırma işlemi şirket sermayesinin %20'sine ulaşıncaya kadar devam eder.

Sınavda Dikkat Et

  • Basit usulde belgelerin sadece TESK tarafından bastırıldığını unutmayın; sınavda basım yetkisi sorulabilir.
  • Gerçek usulde işe başlama bildirim süresinin 10 gün olduğunu aklınızda tutun; süre sorularında çeldirici olarak 30 gün verilebilir.
  • Limited şirket (10.000 TL) ve Anonim şirket (50.000 TL) asgari sermaye limitlerini birbiriyle karıştırmayın.
  • Kamu borçlarında limited şirket ortaklarının hisseleri oranında doğrudan sorumlu olduğunu, normal borçlarda ise sorumluluğun taahhüt edilen sermaye ile sınırlı olduğunu unutmayın.
  • Birinci sınıf gayrisıhhi müessese ruhsatlarının Büyükşehir Belediyesi, ikinci ve üçüncü sınıf ruhsatların ise ilçe belediyelerince verildiğini mutlaka ayırt edin.
  • Almanya (GmbH için 25.000, AG için 50.000 Euro) ve Çin sermaye limitlerindeki sayısal verilere dikkat edin, karşılaştırma soruları gelebilir.