Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde, bir değişkenin veya değişken grubunun zaman ve mekân içindeki oransal değişimlerini ölçen indeks kavramı ve hesaplama yöntemleri ele alınmıştır. İndeksler hesaplanırken temel devrenin sabit tutulduğu sabit esaslı indeksler ile her değerin bir önceki döneme oranlandığı değişken esaslı indeksler incelenmiştir. Bu iki indeks türü arasında matematiksel formüller yardımıyla geçiş yapılabilmekte, böylece orijinal verilere ulaşılamayan durumlarda hesaplama kolaylığı sağlanmaktadır.
Ünitede ayrıca birden fazla mal ve hizmetin değişimini ölçen bileşik indeksler üzerinde durulmuştur. Tartısız teknikler kapsamında indeks ortalaması ve ortalamalar indeksi yöntemleri açıklanırken, malların önem derecelerini dikkate alan tartılı bileşik indekslerden Laspeyres ve Paasche indeksleri formülleriyle sunulmuştur. Temel devre miktarlarını tartı alan Laspeyres indeksi veri toplama kolaylığı nedeniyle daha çok tercih edilirken, cari yıl miktarlarını tartı alan Paasche indeksi değişken tartı kullanmaktadır. Bu iki yöntemin geometrik ortalaması alınarak Fisher İdeal İndeksi elde edilmektedir.
Son olarak, uygulamada en çok tercih edilen fiyat indekslerinden Tüketici Fiyatları İndeksi ve Üretici Fiyatları İndeksi açıklanmıştır. Türkiye'de TÜİK tarafından Laspeyres tekniği kullanılarak hesaplanan bu indeksler, perakende ve toptan fiyatlardaki oransal değişimleri ve enflasyonu ölçmek amacıyla kullanılmaktadır.