İktisatta en çok kullanılan Cobb-Douglas fonksiyonu [U = X^a Y^b], mallar arasında kısmi ikame varsayar ve tüketicinin gelirinin sabit bir oranını her iki mala harcadığını matematiksel olarak kanıtlar.
Kardinalistler döneminde faydayı somutlaştırmak ve ölçmek amacıyla 'util' adı verilen soyut birimler tanımlanmış, tüketilen her ilave birim malın sağladığı util miktarı toplanarak toplam faydaya ulaşılmıştır.
İrlanda'daki patates kıtlığı sırasında patates fiyatı arttıkça fakir kesimin daha fazla patates tüketmek zorunda kalmasıyla gözlemlenen ve Sir Robert Giffen'a atfedilen Giffen malı anomalisi, pozitif eğimli talep eğrisinin en somut örneğidir.
John Hicks, bir malın fiyat değişimi sonrasındaki toplam talep değişimini 'ikame etkisi' ve 'gelir etkisi' olmak üzere iki bileşene ayırarak, tüketici davranışlarının ardındaki mekanizmayı net bir şekilde ayrıştırmıştır.
İki mal arasında tam ikame ilişkisi olduğunda (örneğin iki farklı marka ama aynı kalitede makarna), farksızlık eğrileri -1 eğimli düz doğrular halini alır ve tüketici daima en ucuz olan malı tercih ederek sınırda dengeye ulaşır.
Sol ve sağ ayakkabı gibi her zaman sabit oranlarda tüketilmesi zorunlu olan mallarda farksızlık eğrileri L harfi şeklindedir ve marjinal ikame oranı (MRS) yalnızca 0 veya sonsuz değerlerini alır.
Düşük mallar tüm gelir aralıklarında düşük mal değildir; sıfır gelirde tüketilemeyen bu mallar gelir arttıkça bir süre daha fazla alınır ancak gelir çok yükseldiğinde tüketimi sıfıra iner. Bu nedenle Engel eğrisi bölgesel olarak geçerlidir.
Fındık yağı ile ayçiçek yağı veya benzin ile alternatif ulaşım araçları gibi brüt ikame ilişkisi olan mallarda, bir malın fiyatı artarsa diğer malın talebi artar; çapraz fiyat talep esnekliği pozitif değerler alır.
Otomobil ve benzin gibi birlikte tüketilen mallarda, benzin fiyatı yükseldiğinde otomobil talebinin azalması 'brüt tamamlayıcılık' ilişkisini gösterir ve çapraz fiyat talep eğrisi negatif eğimlidir.
Eğer MRT = dy/dx = -1/2 ise, bu durum tüketici bir birim x malı elde etmek için yarım birim y malından vazgeçmeye razı demektir ve x malı fiyatı y malı fiyatının yarısına eşittir.
Kardinalist yaklaşımda tüketici dengesinin sağlanabilmesi için toplam fayda ile maliyet arasındaki fark olan Net Toplam Fayda'nın (NTU = U(x) - Px*x) türevinin alınarak sıfıra eşitlenmesi ve MUx = Px koşulunun sağlanması şarttır.