Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İktisat Lisans Programı » Para Politikası

Ünite 5: Döviz Kuru Hedefleme Stratejisi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Nominal Çapa — Döviz kuru hedefleme stratejisinde hedef ülkenin parasına değer korumada istikrar kazandırmak amacıyla seçilen ve değerine sabitlenen istikrarlı yabancı para birimi veya sepetidir. Örneğin, Türkiye Cumhuriyeti Merkez Bankası 2000 yılı başında 1 Amerikan Doları ve 0,77 Avro'dan oluşan bir sepeti nominal çapa olarak kullanmıştır.

Katı Döviz Kuru Hedeflemesi — Döviz kurunun yasal düzenlemelerle kesin bir şekilde sabitlendiği ve esnekliğe izin verilmediği katı kur rejimleridir. Para kurulu ve tam dolarizasyon olmak üzere iki ana uygulama şekli bulunmaktadır.

Yumuşak Döviz Kuru Hedeflemesi — Yerli paranın sabit bir kura ya da belirli bir bant aralığı içinde değer değişimine izin verilen yabancı bir paraya bağlanarak para politikasının yürütüldüğü rejimdir. Merkez bankaları kuru bu hedef seviyelerde tutmak için piyasaya döviz alım veya satımıyla müdahale eder.

Para Kurulu Sistemi — Ülkenin parasal tabanının tamamen döviz rezervlerine bağlandığı, sabit kur sisteminden döviz karşılığı para arzının yapıldığı ve para otoritesinin emisyon üzerinde hiçbir takdir yetkisinin bulunmadığı katı kurala dayalı bir sistemdir. İç varlıklar barındırmaz ve bankalara kredi veremez.

Tam Dolarizasyon — Bir ekonomide yerli para biriminin tamamen ortadan kalkarak yabancı bir ülkenin para biriminin resmî para birimi olarak kullanılmaya başlanmasıdır. Döviz kuru hedeflemesinin en uç ve geri döndürülemez örneğidir.

Kısmî Dolarizasyon — Ekonomik birimlerin yerli para cinsinden finansal aktifler yerine yabancı para cinsinden finansal aktifleri tasarruf ve değer saklama aracı olarak tercih etmeye başlaması durumudur.

Zaman Tutarsızlığı — Politika yapıcıların, bir dönemde uygulayacakları politikalara ilişkin verdikleri sözlerden ileride dönebilecekleri anlamına gelir. Bu durum ekonomik birimlerce tahmin edilirse izlenen politikalar enflasyonist süreci besler.

Enflasyon Katılığı (İnflasyon Inertia) — Ekonomik birimlerin enflasyon beklentilerinin izlenen politikalara karşın devam etmesi, gelecek dönem enflasyon beklentilerinin günümüz beklenti düzeyinin altında gerçekleşmeyeceğine yönelik inancıdır.

Sterilize Edilmiş Müdahale — Merkez bankasının döviz piyasasında yaptığı alım satım işleminin yerli para miktarı üzerinde yaratacağı etkiyi, para politikası araçlarının zıt etki yaratacak biçimde kullanımı ile telafi etmesidir.

Ortodoks Para Kurulu Sistemi — Merkez bankasının bulunmadığı, %100 karşılık uygulamasının ve tam konvertibilitenin geçerli olduğu, en son ödünç veren kurum özelliğini barındırmayan ilk para kurulu sistemidir.

Yarı Para Kurulu Sistemi — Merkez bankasının varlığını koruduğu, %100 karşılık sisteminin esnetildiği ve sınırlı da olsa ihtiyarî para politikası uygulanmasının mümkün olduğu melez veya esnek para kurulu sistemidir.

Senyoraj Geliri — Merkez bankalarının para basma yetkisinden ötürü elde ettiği gelir tekelidir. Para kurulu sistemlerinde para döviz karşılığı basıldığı için geleneksel senyoraj ortadan kalkar, sadece rezervlerin faiz gelirinden senyoraja benzer bir gelir elde edilebilir.

Döviz Kuru Mekanizması (DKM) — Avrupa Topluluğu'nun kur rejimini ayarlama mekanizmasıdır. Sabit fakat ayarlanabilir bir kur rejiminin benimsendiği bu mekanizma içinde Alman Markının istikrarlı seyri temel belirleyici olmuştur.

Enflasyon Hedeflemesi Rejimi — Merkez bankasının nihai hedefi olan fiyat istikrarının sağlanması amacıyla, ara hedef kullanılmaksızın sayısal bir enflasyon hedefi veya aralığına dayandırılan ve kamuoyuna duyurulan modern para politikası stratejisidir.

Spekülatif Atak — Ekonomik birimlerin devalüasyon veya kur artışı beklentisiyle yerli para varlıklardan kaçıp dövize yönelmesi ve bu durumun döviz piyasasında merkez bankasının rezervlerine yönelik yoğun bir talep atağı yaratmasıdır.

Finansal Kırılganlık — Uygulanan döviz kuru politikalarının, spekülatif atakların ve faiz şoklarının bankacılık ve finans sisteminin varlık-borç dengesini sarsarak kriz üretme olasılığını artırması durumudur.

İletişim Politikası — Merkez bankasının izlediği politikalar hakkında şeffaf olması, kamuoyunu bilgilendirmesi, enflasyonun seyrine ilişkin görüşlerini ve kararlarının gerekçelerini düzenli paylaşarak beklentileri yönetmesidir.