Sabit kur-para kurulu?
2001’den 31 Aralık 2001’e kadar kademeli olarak yüzde 7,5’e, 30 Haziran 2002’ye kadar yüzde 15’e ve 31 Aralık 2002’ye kadar yüzde 22,5’e yükseltilecektir. “Band” uygulamasında, kurun “band”’ın içindeki hareketlerine Merkez Bankası’nın müdahalesi olmayacaktır.
50. Kurların, 12 aylık dönemler itibariyle alacağı seyrin, üstelik günlük ayrıntıda, şimdiden bilinebilmesi, ekonomideki bireylerin önlerini görebilmelerini kolaylaştırırken, ileriye yönelik anlaşma ve planları daha güvenli yapabilmelerine imkan tanıyacaktır.
51. Bu uygulama ile kurlarda geleceğe yönelik gelişmelerin bilinir olması, kurların önemli ölçüde belirleyici olduğu enflasyon ve enflasyon beklentilerindeki belirsizliği minimuma indirecek ve dolayısıyla ekonomideki reel faizlerin düşmesine de katkıda bulunacaktır. Merkez Bankası olarak, uygulamaya koyacağımız kur politikası ile enflasyon beklentilerinde var olan katılığın hızla kırılacağına inanmaktayız.
53. Uygulayacağımız döviz kuru politikasının, T.C. Merkez Bankası’nın yeni yüzyıldaki nihai ve tek hedefi olan enflasyonu düşürme sonucuna hizmet edecek en önemli araç olacağı kanısındayım.
Sabit kur-para kurulu?
DENİZ GÖKÇE
13.03.2009
Ortaya şimdi de Steve Hanke tarafından ‘pazarlanan’ sabit kur ve ‘para kurulu’ tartışması çıktı. Bugün biraz para kurulu sistemini tartışacağız. Ancak olaya bir sistematik içinde bakmak gerekli. Ekonomi politikaları iki ayrı ortamda değerlendirilmek zorunda. Birincisi, uluslararası ekonomi ortamı içinde. Burada kurun sabit olup olmadığı tercihi tartışması önem kazanır. Ulusal veya iç ekonomi politika ortamında ise, para politikasının, ‘discretionary’, yani günlük ihtiyaca göre değiştirilen veya tam tersi, ‘rule based’ denen ve günlük değil, bir kurala bağlı uygulandığı ortamlar arasında tercih yapılabilir. Hanke tarafından pazarlanan ‘Para Kurulu’ iyice basitleştirilir ise, uluslararası anlamda, yani kur politikası açısından bir sabit kur sistemidir! Aynı zamanda da iç para politikası açısından, otomatik çalışan, ‘rule based’, yani kurala bağlı, otomatik, günlük olmayan para politikası sistemidir. Burada önemli iki noktayı hemen dikkate sunalım. Bu kur sistemlerinden sadece bir tanesinde, yani ‘floating rate’ veya dalgalı kur sisteminde, para politikası tamamen serbest kalır ve ülkenin kendi iç ihtiyaçları için serbestçe kullanılabilir. Tüm diğer kur sistemlerinde para politikası ya ‘elleri oldukça bağlı’ durumdadır ya da ortadan kaldırılmıştır.
Ama ortada bir de politika kısıtı vardır. Para ve kur politikası ikilisi bir genel kural (kısıt) çerçevesinde çalışır. Kur, faiz ve kambiyo sistemi (geçmişteki kontrollü kambiyo, Türk Parasını Koruma Kanunu gibi yasaklama veya bugünkü gibi konvertibilite ve serbest sermaye hareketi tercihi) üçlüsünden sadece iki tanesi politika belirleyenlerin kontrolü altındadır. Üçüncüsü piyasaya bağlıdır. Bugün Türkiye kambiyoda, sermaye hareketi serbestisi sisteminde olduğuna göre, kur veya faizden sadece birini kontrol edebilir.