İnfografik
← Ünite 7
Halkla İlişkiler

Ünite 7: Halkla İlişkilerde Stratejik Uygulamalar

Turner'ın Krizin Altı Evresi Modeli
Turner'a göre krizler aniden ortaya çıkmaz; kavramsal başlangıç noktası, kuluçka dönemi, belirme anı, hücum safhası, kurtarma safhası ve yeniden yapılanma safhası olmak üzere altı aşamalı bir süreç izler.
Fombrun'un İtibar Yönetimi Adımları
Fombrun, kurumsal itibar yönetimini üç temel adıma ayırır: Durum analizi (kimlik, imaj ve tutarlılık analizleri), geleceği tasarlamak (stratejik hedefler) ve geçiş süreci ile değişimi yönetmek.
Fortune Magazine İtibar Nitelikleri
Fortune Magazine dergisi, kurumsal itibarın ölçümlenmesinde yönetim kalitesi, ürün kalitesi, uzun vadeli yatırım değeri, yenilikçilik, finansal sağlamlık ve sosyal sorumluluk gibi kriterleri temel alır.
Craig Smith ve Yeni Kurumsal Hayırseverlik
Craig Smith, Harvard Business Review'daki makalesinde, geleneksel bağışlardan belirli sosyal konulara uzun süreli stratejik girişimlerde bulunmaya geçişi 'Yeni Kurumsal Hayırseverlik' olarak tanımlamıştır.

Anahtar Kavramlar

KrizBir örgütün kriz öngörme ve önleme mekanizmalarını yetersiz bırakan, üst düzey hedeflerini ve işleyiş düzenini tehdit eden, karar verilip uygulamaya geçilmeden önce tepki süresini kısıtlayan ve örgütte gerilim yaratan durumdur.
BelirsizlikKriz dönemlerinin en belirgin ve gerilim yaratıcı özelliği olup, hem örgütün hem de çalışanlarının yönünün nereye doğru döneceğine ilişkin sisli bir ortam yaratması durumudur.
TehditOlası kayıplar, yani var olan durum ile arzulanan üst düzey hedefler arasındaki farklılık olarak algılanan ve kriz dönemlerinde örgütün temel direklerini sarsan unsurdur.
Zaman BaskısıMevcut zaman ile karar verilebilecek son an arasındaki fark olup, kriz anlarında yöneticileri çok hızlı karar almaya ve uygulamaya zorlayan kısıttır.
SürprizÖrgütü rahatsız eden beklenmedik ve ani değişimler olup, genellikle çevreyi değerlendirme ve bilgi toplama sistemindeki hatalardan kaynaklanır.
Reaktif TutumÇevresel değişimleri ve kriz sinyallerini önceden tahmin etmek yerine, olaylar gerçekleştikten sonra tepki verme ve kriz sinyallerini yok sayma eğilimidir.
Proaktif TutumGelişim ve değişimleri yakından izleyerek, kriz sinyallerini ciddiye alan ve örgüt yapısını gelecekteki olası krizlere uygun planlarla hazırlayan önleyici yaklaşımdır.
Kuluçka DönemiKabul görmüş bilgi ve inançlar nedeniyle fark edilmeyen, ancak kriz sinyallerinin yavaş yavaş birikerek gelmekte olan krize zemin hazırladığı evredir.
Kurumsal İtibarKurumların paydaşlarıyla yürüttükleri planlı iletişim çalışmaları sonucunda oluşan; güvene, duygusal bağlılığa, sadakate ve iyi niyete dayanan en değerli soyut varlığıdır.
Kurumsal İmajDış paydaşların örgütle ilgili anlık, geçici ve yüzeysel algılamaları olup, bireysel görüşlerden meydana gelen ve itibar oluşturma sürecinin ilk basamağını oluşturan kavramdır.
Kurumsal KimlikÖrgütün kendisiyle ilgili düşünceleri, kendisini nasıl gördüğü ve dış dünyaya yansıtmak amacıyla kullandığı logo, renk ve yazı karakteri gibi görsel ve fiziksel unsurların bütünüdür.
Kişilik (Şahsiyet)Örgütün gerçekte ne olduğunu, karakterini ve değerler sistemini ifade eden, bir anlamda kurumun ruhunu temsil eden kavramdır.
Kurumsal Sosyal SorumlulukBir işletmenin faaliyette bulunduğu ortamı koruma ve geliştirme konusundaki, yasal zorunlulukların ötesine geçen gönüllü yükümlülükleridir.
Sosyal Sorumluluk KampanyalarıBir kurumu, ilgili bir sosyal amaç veya soruna karşılıklı fayda sağlamak üzere bağlayan stratejik bir konumlandırma ve pazarlama tekniğidir.
SponsorlukKarşılıklı olarak kabul edilmiş ticari faydaları sağlamak amacıyla bir bireyi, organizasyonu veya olayı ayni ya da nakdi olarak desteklemeyi içeren iş anlaşmasıdır.
LobicilikKişilerin ya da özel çıkar gruplarının, yasa yapıcıları ve hükümet yetkililerini kendi çıkarları doğrultusunda etkilemek ve yönlendirmek amacıyla yürüttüğü sistemli iletişim faaliyetidir.
Baskı GrubuBelirli çıkarlar çerçevesinde ortak amaca yönelik kurulmuş, iktidarla ilişkileri çalışmalarının yalnızca bir bölümünü oluşturan örgütlü topluluklardır.
Doğrudan LobicilikYasa yapıcılar ve uygulayıcılar ile doğrudan yüz yüze iletişim kurularak, teknik bilgi sunumu yoluyla karar alma sürecini etkilemeyi hedefleyen iç lobicilik yöntemidir.
Yerel Halkın Desteğiyle LobicilikLobicilerin, geniş kitleleri harekete geçirerek mektup, faks, e-posta veya yürüyüşler yoluyla yasa yapıcılar üzerinde toplumsal bir baskı oluşturduğu yöntemdir.
Ortaklaşa LobicilikBenzer çıkarlara sahip küçük lobi gruplarının, finansal ve personel yetersizliklerini aşmak amacıyla bir araya gelerek ortaklaşa yürüttükleri lobi faaliyetleridir.
Ekonomik SermayeKurum veya kuruluşun sahip olduğu, halkla ilişkiler bütçesini ve tüm iletişim faaliyetlerini finanse eden maddi olanakların bütünüdür.
Bilgi Sermayesi (Kültürel Sermaye)Kurumların bilgi toplumunda sahip olduğu, medyanın işleyişi, pazar analizleri ve iletişim stratejilerine dair entelektüel ve operasyonel bilgi birikimidir.
Toplumsal SermayeKurumun ilişki ağı içerisinde bulunduğu, karşılıklı güven ve ilgiye dayalı olarak geliştirdiği tüm paydaş ve kamu bağlantılarının bütünüdür.
Erken Uyarı SistemleriKrizin kuluçka döneminde gönderdiği zayıf sinyalleri yakalamak ve kriz belirme anına gelmeden önleyici tedbirleri devreye sokmak amacıyla kurulan örgütsel mekanizmalardır.

Diğer Önemli Bilgiler

Sürdürülebilir Gelişme için Dünya Ticaret Konseyi

Konsey, kurumsal sosyal sorumluluğu sürdürülebilir gelişime odaklayarak, çalışanlar, aileleri ve yerel toplumla birlikte yaşam kalitesini artırmaya yönelik kurumsal etkinlikler olarak tanımlar.

Sosyal Sorumluluk İçin Ticaret Organizasyonu

Bu organizasyon, kurumsal sosyal sorumluluğu işletmeyi etik, yasal, ticari ve toplumsal beklentileri karşılayacak ve bunların ötesine geçecek şekilde yönetmek olarak tanımlamaktadır.

Sam Black'in Sponsorluk Yaklaşımı

Halkla ilişkiler duayeni Sam Black, sponsorluğu basit bir yardım veya bağış olarak değil, sponsor firma ile sponsorluğu yapılan tarafa karşılıklı avantaj sağlamaya yönelik bir iş anlaşması olarak tanımlar.

Formula 1 Sponsorluğu Örneği

Medyada sigara ve alkol reklamlarının yasaklanması üzerine üretici firmalar, Formula 1 yarış araçları üzerindeki logoları vasıtasıyla yasal engelleri aşarak tanıtım yapmayı başarmışlardır.

Vestel ve Süreyya Ayhan Sponsorluğu

Vestel, yeni notebook ürününün hız ve performans özelliğini vurgulamak amacıyla milli atlet Süreyya Ayhan'ın çalışmalarına sponsor olarak stratejik bir ürün yerleştirme çalışması yapmıştır.

Lobicilik Kelimesinin Tarihsel Kökeni

Lobicilik kelimesi, ABD kongre binasının karşısında bulunan ve politikacıların sıkça uğradığı Washington'daki tarihi bir otelin lobisinde yürütülen kulis faaliyetlerinden türetilmiştir.

Türkiye'de KSS ve UNDP Girişimi

Türkiye'de kurumsal sosyal sorumluluğun yaygınlaştırılması amacıyla UNDP Türkiye, 2002 yılından itibaren Küresel İlkeler Sözleşmesi (Global Compact) yoluyla öncü bir rol üstlenmiştir.

SPK Kurumsal Yönetim İlkeleri

Sermaye Piyasası Kurulu (SPK), yayınladığı Kurumsal Yönetim İlkeleri ile şirketlerin paydaş politikalarını ve sosyal sorumluluk faaliyetlerini raporlandırmasını zorunlu kılarak fark yaratmıştır.

Bourdieu'nün Sermaye Biçimleri Kuramı

Sosyolog Pierre Bourdieu'nün kuramına göre bilgi toplumunda kurumlar sadece ekonomik sermayeyle değil, kültürel (bilgi) sermaye, sosyal sermaye ve sembolik sermaye ile değer üretmektedir.

AB'nin Sigara Sponsorluğu Kararı

Avrupa Birliği ülkelerinde alınan ortak karar doğrultusunda, sigara ve tütün mamulü üreten firmaların spor ve kültür etkinliklerinde sponsorluk faaliyetlerinde bulunması tamamen yasaklanmıştır.

ABD'de Türk Hükümeti Lobicilik Çalışması

Amerika'da yaşayan Türk topluluğunun yeterince organize olamaması nedeniyle Türk hükümeti, ABD'deki karar alma süreçlerini etkilemek amacıyla profesyonel bir lobicilik şirketiyle anlaşmıştır.

Sınavda Dikkat Et

  • Krizin üç temel özelliğini (tehdit, zaman baskısı, sürpriz) mutlaka ezberleyin; sınavda senaryo üzerinden sorulabilir.
  • İmaj ve itibar arasındaki farklara dikkat edin; imaj geçici ve bireyseldir, itibar ise uzun vadeli ve kolektiftir.
  • Sponsorluğun bir bağış veya yardım olmadığını, karşılıklı ticari faydaya dayanan bir iş anlaşması olduğunu unutmayın.
  • Lobicilik ile baskı grupları arasındaki farkı iyi öğrenin; lobiler doğrudan karar alıcıları etkilemeye odaklanır.
  • Turner'ın kriz evrelerinden 'kuluçka dönemi' sinyallerin biriktiği ancak fark edilmediği kritik aşamadır, sınavda sıklıkla sorulur.
  • Fombrun'un itibar yönetimi adımlarından 'durum analizi' altındaki kimlik, imaj ve tutarlılık analizlerinin tanımlarını karıştırmayın.