Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İşletme Lisans Programı » Hukukun Temel Kavramları

Ünite 6: Hakkın Kazanılması, Kaybedilmesi, Kullanılması ve Korunması — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Hukuki Olay — Hukuk düzeninin kendilerine hukuki sonuçlar bağladığı tüm olaylardır. Geniş anlamda kişi iradesine bakılmaksızın sonuç doğuran olayları (ölüm, doğum) ifade eder.

Hukuki Fiil — Dar anlamda hukuki olay olarak da bilinen, hukukun kendisine hukuki sonuç bağladığı insan iradesini ve davranışlarını ifade eder. Kişi istemese bile iradi davranışa hukuki sonuç bağlanabilir.

Hukuki İşlem — Bir veya birden fazla kişinin hukuki bir sonuca yöneltilmiş irade açıklamasıdır. Örneğin satım sözleşmesi veya bağışlama sözleşmesi birer hukuki işlemdir.

Hukuki İşlem Benzeri Fiil — İrade açıklamasının sadece pratik bir sonuca yönelik olduğu, ancak hukuki sonucun bu irade açıklamasından bağımsız olarak kanunen meydana geldiği fiillerdir (örn. borçlunun ihtarı).

Maddi Fiil — Bir irade açıklamasına yönelik olmayan, kişinin dış alemde değişiklik meydana getiren iradesine kanunun doğrudan hukuki sonuç bağladığı fiillerdir (örn. define bulmak).

Aslen Kazanma — Kişinin o ana kadar kimsenin malı olmayan bir şeyi kendi fiiliyle hiçbir aracı olmadan ilk defa elde etmesidir. Örneğin sahipsiz bir taşınmaz üzerinde işgal yoluyla mülkiyet kazanılması.

Devren Kazanma — Bir hakkın o ana kadar sahibi olan kişiden devir yoluyla yeni bir hak sahibinin malvarlığına geçmesidir. Satış veya bağışlama yoluyla mal edinilmesi devren kazanmadır.

Halef — Devren hak kazanılmasında hakkı devralan ardıl/artgelen kişidir. Hak bütün aktif ve pasifleriyle geçiyorsa külli halefiyet, belirli bir hak geçiyorsa cüz'i halefiyet söz konusudur.

Subjektif İyiniyet — Bir hak kazanılırken gerekli özeni göstermesine rağmen kişide var olan, makul görülebilen yanlış bilgi ya da bilgisizliktir. Alıcının televizyonun başkasına ait olduğunu bilmemesi gibi.

Karine — Mevcut ve bilinen olgulardan bilinmeyen bir olgunun varlığı sonucunun çıkarılmasıdır. İddiasını karineye dayandıran kişi ispat yükünden kurtulur.

Bırakılmış Eşya — Sahibi tarafından kullanım ödüncü veya saklama sözleşmesi gibi bir hukuki işlemle belli bir süre için başkasına verilmiş olan taşınır eşyadır.

Nisbi Kayıp — Hak sahibinin sahip olduğu hakkı hukuki işlem veya olay sonucunda bir başka kişiye devretmesiyle eski sahibi bakımından hakkı kaybetmesidir.

Mutlak Kayıp — Bir hakkın hukuki olay, fiil veya işlem sonucunda hiçbir yere devredilmeksizin tamamen ortadan kalkması ve yok olmasıdır. Çöpe atılan gazete veya ölen kedi üzerindeki hak gibi.

Davranış Kuralları — Kişilerin haklarını kullanırken ve borçlarını ifa ederken hangi kurallara göre hareket edeceğini gösteren, hakların kapsamını ve içeriğini düzenleyen kurallardır.

Emprevizyon Teorisi — Sözleşme yapıldıktan sonra önceden öngörülemeyen olağanüstü hallerin doğmasıyla edimin aşırı ağırlaşması durumunda dürüstlük kuralı gereği sözleşmenin uyarlanması veya feshidir.

Kanuna Karşı Hile — Emredici bir hukuk kuralının öngördüğü yaptırımdan korunmak amacıyla kanundaki başka bir kuraldan yararlanarak yasaklanmış sonucu elde etmektir.

Hakkın Kötüye Kullanılması — Bir hakkın haklı bir menfaat olmaksızın sırf başkasına zarar vermek amacıyla veya dürüstlük kuralına açıkça aykırı şekilde kullanılmasıdır. Hukuk düzeni bunu korumaz.

Talep Hakkı — Hukuki ilişkinin içeriğini oluşturan edimin yerine getirilmesini yükümlü kişiden istemek yetkisidir. Asıl hakka bağlı bir yetkidir.

Eda Davası — Mahkemeden davalının bir şeyi vermeye veya yapmaya yahut yapmamaya mahkûm edilmesinin talep edildiği dava türüdür (örn. tazminat veya istihkak davası).

Def'i — Davalının, davacının iddia ettiği hakkı kabul etmekle birlikte, kendi edimini yerine getirmekten çekinmesini haklı gösterecek karşı sebepleri (örn. zamanaşımı) ileri sürmesidir.

İhkak-ı Hak — Kolluk gücünün zamanında sağlanamayacağı ve hakkın kayba uğrayacağı hallerde kişinin kendi hakkını bizzat kuvvet kullanarak korumasıdır.