Ünite 3: İnovasyon Nedir Ne Değildir?

Oslo Kılavuzu (2005)

OECD ve Eurostat tarafından yayınlanan bu kılavuz, inovasyon verilerinin toplanması ve yorumlanması konusunda dünya genelinde kabul görmüş en standart çerçeveyi ve inovasyon tanımlarını sunmaktadır.

Gillette Tıraş Bıçağı Örneği

Gillette firmasının tıraş bıçaklarını tek bıçaklıdan kademeli olarak çok bıçaklı ve oynar başlıklı hale getirmesi, literatürde artımsal inovasyonun en klasik ve somut örneklerinden biri olarak gösterilmektedir.

iPhone'un Lansmanı (2007)

Apple tarafından pazara sunulan ilk iPhone, cep telefonu, internet tarayıcısı ve müzik çaları tek bir cihazda birleştirerek mobil iletişim sektöründe dünya çapında bir radikal inovasyon örneği olmuştur.

FabLab (Fabrikasyon Laboratuvarları) Ağı

Dünya genelinde kâr amacı gütmeyen bu uluslararası dijital üretim ağı, bireylerin teknolojiye ve üretim araçlarına erişimini sağlayarak toplumsal (sosyal) inovasyonun en başarılı küresel örneklerinden birini teşkil eder.

Anahtar Kavramlar

İnovasyonYeni veya önemli ölçüde değiştirilmiş bir ürün, hizmet, süreç, pazarlama yöntemi ya da organizasyonel yöntemin işletme içi uygulamalarda, dış ilişkilerde veya iş organizasyonunda uygulanmasıdır. Bilginin ekonomik ve toplumsal faydaya dönüştürülmesi sürecini ifade eder.

Yaratıcı YıkımJoseph Schumpeter tarafından ortaya atılan, yeni teknolojilerin, ürünlerin ve üretim yöntemlerinin geliştirilmesiyle eski ve verimsiz olanların piyasadan silinmesini ve bu dinamik yenilenme döngüsünün sürekli devam etmesini ifade eden kavramdır.

Radikal İnovasyonDaha önce pazarda veya dünyada mevcut olmayan tamamen yeni bir ürün, hizmet, süreç veya yöntemin geliştirilerek faydaya dönüştürülmesidir. Örneğin, akıllı telefon pazarına öncülük eden ilk iPhone bu inovasyon türüne örnektir.

Artımsal İnovasyonMevcut ürün, hizmet, süreç veya yöntemlerde adım adım, kademeli olarak gerçekleştirilen küçük iyileştirmeler ve değişikliklerdir. Tıraş bıçaklarının tek bıçaklıdan çok bıçaklı ve oynar başlıklı hale getirilmesi bu kavrama örnektir.

Yapısal İnovasyonMevcut bir sistemin temel yapısını değiştirmeden, sistemi oluşturan bileşenler arasındaki bağların, etkileşimlerin ve ilişkilerin yeniden düzenlenmesiyle ortaya çıkan inovasyon türüdür.

Destekleyici İnovasyonMevcut ürün, hizmet veya süreçlerin performansını artırarak, mevcut pazardaki ana akım müşterilerin değişen ve gelişen ihtiyaçlarını karşılamayı hedefleyen inovasyonlardır.

Yıkıcı İnovasyonBaşlangıçta alt pazar bölümlerini veya yeni pazarları hedefleyen, mevcut ürünlerden tamamen farklı değer önerileri sunarak zamanla ana akım pazarı ele geçiren ve eski liderleri devre dışı bırakan inovasyonlardır.

Süreç İnovasyonuİşletmelerin üretim, tedarik, dağıtım, satış veya satış sonrası hizmet süreçlerinde etkinlik, kalite artışı ve maliyet tasarrufu sağlamak amacıyla gerçekleştirdikleri yöntem değişiklikleridir.

Toplumsal (Sosyal) İnovasyonÜrün veya hizmetlerin doğrudan toplum yararı, sosyal refah, istihdam, sağlık ve eğitim gibi toplumsal sorunların çözümü hedef alınarak geliştirilmesi ve uygulanması sürecidir.

Çevresel (Ekolojik) İnovasyonDoğal kaynakların daha verimli kullanılmasını, atıkların azaltılmasını ve çevreye verilen zararların en aza indirilmesini sağlayan sürdürülebilirlik odaklı ürün, hizmet veya süreç yenilikleridir.

İcatDaha önce bilinmeyen, keşfedilmemiş yeni bir teknik çözümü veya mekanizmayı bulup ortaya çıkarma eylemidir. Teknik yönü ön plandadır ve ticarileşmediği sürece inovasyon değeri taşımaz.

YaratıcılıkYeni, özgün ve uygun fikirler geliştirmeyi hedefleyen bireysel veya örgütsel düzeydeki zihinsel çaba sürecidir. İnovasyonun başlangıç noktasını ve hammaddesini oluşturan zihinsel üretkenliktir.

Araştırma ve Geliştirme (Ar-Ge)Bilimsel ve teknik bilgi birikimini artırmak ve bu birikimi yeni uygulamalarda kullanmak amacıyla sistematik bir süreç içerisinde yürütülen yaratıcı ve planlı çalışmalardır.

Diğer Önemli Bilgiler

E-Devlet Kapısı Projesi

Vatandaşların bürokratik işlemlerini internet üzerinden hızlı ve şeffaf bir şekilde yapmalarını sağlayan e-devlet sistemi, kamu hizmetlerinin sunumunda gerçekleştirilmiş çok önemli bir toplumsal inovasyon örneğidir.

Elektrikli ve Hibrit Araçlar

Otomotiv sektöründe fosil yakıt tüketimini azaltmayı ve karbon salınımını en aza indirmeyi hedefleyen elektrikli araç teknolojileri, günümüzün en popüler çevresel (ekolojik) inovasyon örneklerindendir.

Temel Araştırma

Ar-Ge'nin ilk aşaması olan bu süreç, belirli bir pratik uygulama veya ticari kullanım hedefi gözetmeksizin, sadece olguların kaynağına dair yeni teorik bilgiler edinmek amacıyla yürütülen çalışmalardır.

Tasarımda Estetik ve Ergonomi Etkisi

Yapılan pazar araştırmaları, tüketicilerin aynı kalite ve fiyata sahip ürünler arasından seçim yaparken ürünün dış görünüşünü, ergonomisini ve estetik tasarımını en belirleyici tercih sebebi olarak gördüğünü kanıtlamaktadır.

Sınavda Dikkat Et

İnovasyon ile İcat arasındaki fark sınavda sıkça sorulur; inovasyonun 'ticarileşme' ve 'ekonomik/toplumsal fayda' boyutuna mutlaka dikkat edin.
Schumpeter ve 'Yaratıcı Yıkım' kavramlarını doğrudan eşleştirin; eski teknolojilerin yerini yenilerinin alması sürecini ifade ettiğini unutmayın.
Ar-Ge'nin üç aşamasını (Temel Araştırma, Uygulamalı Araştırma, Deneysel Geliştirme) tanımlarıyla birlikte iyi öğrenin; özellikle 'Temel Araştırma'da pratik bir uygulama hedefi olmadığını aklınızda tutun.
Gillette örneğinin 'Artımsal İnovasyon', iPhone örneğinin ise 'Radikal İnovasyon' olduğunu bilmek, sınavda örnek olay sorularını hızlıca çözmenizi sağlar.
Yıkıcı İnovasyonun mevcut pazar liderlerini yerinden etmek için başlangıçta 'düşük pazar bölümlerini' veya 'gelişmemiş pazarları' hedeflediğini unutmayın.
Tasarım sorularında 'estetik' ve 'ergonomi' unsurlarının, fiyat ve kaliteyle birlikte tüketici tercihlerini belirleyen en kritik faktörler olduğunu hatırlayın.