Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » İşletme Lisans Programı » Teknoloji, İnovasyon ve Girişimcilik
← Ünite 2
Teknoloji, İnovasyon ve Girişimcilik

Ünite 2: Dijital Çağda İşletmecilik

2020 Yılı Küresel Veri Üretim Tahmini
2020 yılında dünyada toplam 43 trilyon gigabyte veri üretileceği tahmin edilmiştir. Bu devasa miktar, dijitalleşmenin hızını gösteren bir gösterge olup 2005 yılına kıyasla tam 300 katlık bir artışı temsil etmektedir.
Düşük Veri Kalitesinin Ekonomik Maliyeti
Büyük veride doğruluk özelliğinin önemini gösteren araştırmalara göre, düşük veri kalitesinin ve hatalı verilerin yalnızca Amerika Birleşik Devletleri (A.B.D.) ekonomisine yıllık maliyeti 3,1 trilyon dolar olarak hesaplanmaktadır.
Walmart Veri Merkezi
Dünya genelinde 27 ülkede 11.400 marketi ve 2,2 milyon çalışanı bulunan perakende devi Walmart, şubelerindeki satış verilerini anlık izlemenin yanı sıra meteoroloji ve sosyal medya dahil 200 farklı kaynaktan veri toplayarak müşteri yoğunluğunu öngörmektedir.
IBM Watson ve Woodside Tasarrufu
Avustralyalı enerji şirketi Woodside, IBM'in Watson süper bilgisayarı ile geçmişe ait 600.000 operasyonel belgeyi taratmıştır. Bilgiye anında erişim sayesinde çalışanların araştırma süresi tersine dönmüş ve işletmeye 10 milyon dolarlık zaman tasarrufu sağlanmıştır.

Anahtar Kavramlar

Dijitalleşmeİşletmelerin tüm faaliyetlerinde günümüz bilgi ve iletişim teknolojilerinden yararlanmalarına ve kararlarına yön verecek bilgileri bu teknolojilerden elde edilen verilerden üretebilme sürecidir.
Büyük Veri (Big Data)Geleneksel veri tabanlarının kaydetme, yönetme ve işleme kapasitelerinin çok üzerinde, sürekli artan miktarda ve çeşitlilikte olan bilgi kümelerini ifade eden kavramdır.
İçsel Veriİşletmelerin kendi iç faaliyetleri sonucunda ürettiği verilerdir. Örneğin, işletmenin günlük üretim miktarları, stok devir oranları ve hatalı ürün iadeleri içsel verilere örnek teşkil eder.
Dışsal Veriİşletmelerin dış çevreden belirli bir bedel ödeyerek ya da bedelsiz bir şekilde temin ettiği verilerdir. Sosyal medya paylaşımları, döviz kurları ve sektörel pazar raporları bu gruptadır.
Yapılandırılmış VeriBelirli bir amaç için veri tabanları veya elektronik dosyalarda satır ve sütunlar halinde düzenli olarak derlenen verilerdir. Zamana göre satış rakamları veya web sitesi ziyaretçi sayıları buna örnektir.
Yapılandırılmamış VeriVideo, fotoğraf, ses kayıtları ve serbest metinler gibi belirli bir satır-sütun düzenine sahip olmayan, sayısal dışı verilerdir. Günümüzde üretilen verilerin yaklaşık %80'ini oluşturur.
Yapay ZekaGörevleri yerine getirmek için insan zekasını taklit eden ve topladıkları bilgilere göre yinelemeli olarak kendilerini iyileştirebilen sistemler veya makinelerdir.
Artırılmış Gerçeklik (AR)Dijital verileri akıllı gözlükler, tabletler ve akıllı telefonlar gibi araçlar yardımıyla gerçek dünyaya yerleştirilmiş görüntü, grafik ve animasyonlara dönüştüren teknolojidir.
Siber-Fiziksel SistemlerSensörler yardımıyla fiziksel dünyada gerçekleşen olayları sanal dünyada işlenebilecek verilere dönüştüren ve bu verilere dayanarak fiziksel dünyayı etkileyecek otonom kararlar alan sistemlerdir.
Nesnelerin İnterneti (IoT)Bilgisayarlar ve akıllı telefonlar dışındaki tüm fiziksel araç ve cihazların internete bağlanarak birbirleriyle veri iletişimi ve paylaşımı sağlaması sürecidir.
Endüstri 5.0Makine ve insanların birlikte iş birliği içerisinde çalışarak sinerji oluşturdukları, insanı dışlamak yerine üretim sürecinin merkezine alan insan merkezli (human-centric) üretim sistemidir.

Diğer Önemli Bilgiler

Aeroflot Yolcu Doluluk Oranı Başarısı

Rus Havayolu şirketi Aeroflot, 450 performans göstergesini ve uçak sensörlerini anlık izleyen bir sistem kurmuştur. Bu dijital dönüşüm sayesinde uçak bakım maliyetleri düşürülmüş ve 2009'da %64 olan yolcu doluluk oranı 2016 yılında %81'e yükseltilmiştir.

Google Mamografi Yapay Zeka Duyurusu

Google, tıp alanında çığır açan bir gelişme olarak, binlerce mamografi görüntüsünü inceleyerek göğüs kanserini uzman radyologlar düzeyinde ve yüksek doğrulukla tespit edebilen bir yapay zeka uygulaması geliştirdiğini kamuoyuna duyurmuştur.

Akıllı Fabrikaların Verimlilik İstatistikleri

A.B.D. imalat endüstrisinde yapılan araştırmalar, akıllı fabrika girişimlerinin 2015-2018 yılları arasında üretim miktarında ortalama %10, kapasite kullanımında %11 ve emek verimliliğinde %12 oranında somut artışlar sağladığını ortaya koymuştur.

Endüstri 4.0 Teriminin Doğuşu

Dördüncü sanayi devrimini niteleyen Endüstri 4.0 kavramı, dünya genelinde ilk kez 2011 yılında Almanya'da düzenlenen uluslararası bir sanayi fuarında resmi olarak gündeme getirilmiş ve tartışılmaya başlanmıştır.

Sınavda Dikkat Et

  • Büyük verinin 5 temel özelliğini (Hacim, Hız, Çeşitlilik, Doğruluk, Değer) mutlaka ezberleyin; sınavda hangisinin neyi ifade ettiği tanım olarak sıkça sorulur.
  • Yapılandırılmış veri (satır-sütun düzeni olan) ile Yapılandırılmamış veri (video, fotoğraf vb.) ayrımına dikkat edin; üretilen verilerin %80'inin yapılandırılmamış olduğunu unutmayın.
  • Büyük veri analizi döngüsünün sıralamasını (Veri Toplama -> Bilgi ve İç Görü -> Karar Verme -> Harekete Geçme) karıştırmayın; adımların sırası sınavda soru olarak gelebilir.
  • Endüstri 4.0 ile Endüstri 5.0 arasındaki en temel farkı bilin; Endüstri 4.0 otomasyon ve makine odaklıyken, Endüstri 5.0 insan merkezlidir.
  • İşletmelerin yapay zekayı en çok 'veri güvenliği ve ihlal tespiti' için kullandığını, dijitalleşmenin önündeki en büyük engelin ise 'dijital kültür ve eğitim eksikliği' olduğunu aklınızda tutun.