Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Geleneksel 'yönetim' (hükûmet etme) anlayışı ile çağdaş 'yönetişim' yaklaşımı arasındaki temel farkları hiyerarşi ve heterarşi kavramları çerçevesinde karşılaştırarak bir tablo hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Yönetim hiyerarşik ve bürokratik bir yapıya dayanırken, yönetişim heterarşik yani karşılıklı bağımlılık ve eş güdüme dayalı ağsal ilişkileri esas alır. Hazırlanacak tabloda dikey emir-komuta zinciri ile yatay çok aktörlü etkileşim farkı vurgulanmalıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Yönetişimin üç temel aktörü olan devlet, özel sektör ve sivil toplum kuruluşlarının (STK) toplumsal sistemdeki farklı rollerini ve birbirleriyle olan eşitlik ilişkisini örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Devlet demokratik hukuk düzenini ve temel hizmetleri sağlar, özel sektör ekonomik üretkenliği ve istihdamı canlı tutar, STK'lar ise toplumsal dayanışmayı ve katılımı teşvik eder. Yönetişim modelinde bu üç aktörden hiçbiri diğerine üstün değildir, karar süreçlerinde eşit ortaklar olarak rol alırlar.
Alıştırma 3myders hazırladı
Günümüzdeki e-devlet uygulamalarının, yönetişimin temel ilkelerinden olan 'şeffaflık' ve 'hesap verebilirlik' süreçlerine nasıl katkı sağladığını somut örnekler üzerinden tartışınız.
Yanıt / ipucu
E-devlet uygulamaları, vatandaşların bilgiye ve kamu kararlarına erişimini hızlandırarak şeffaflığı artırır. Bilgi edinme hakkının dijitalleşmesi ve performans raporlarının kamuoyuna sunulması da idari ve siyasi hesap verebilirlik mekanizmalarını güçlendirir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Yönetişim türleri arasında yer alan 'kurumsal yönetişim' (corporate governance) kavramını tanımlayarak, bu kavramın neden 'kurumsallaşma' teriminden farklı olduğunu açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kurumsal yönetişim, işletme üst yönetiminin pay sahipleri, çalışanlar, müşteriler ve toplumla olan stratejik ilişkilerini ve yönetim tarzını kapsar. Sadece içsel bir sistem kurma süreci olan kurumsallaşmadan farklı olarak, çok aktörlü bir yönlendirme ve sorumluluk ilişkisini ifade eder.
Alıştırma 5myders hazırladı
Yönetişim yaklaşımına yöneltilen 'devleti bir firma gibi yapılandırma' ve 'yurttaşı müşteriye dönüştürme' eleştirilerini kamu yararı perspektifinden değerlendiren eleştirel bir yazı kaleme alınız.
Yanıt / ipucu
Yazıda, yönetişimin neoliberal politikalar doğrultusunda kamu hizmetlerini piyasa mantığına yaklaştırdığı ve yurttaşlık haklarını tüketici ilişkisine indirgediği yönündeki eleştiriler ele alınmalıdır. Kamu yararının korunması ile piyasa odaklı yönetim arasındaki denge sorgulanmalıdır.
