← Ünite 6
Kurumsal İletişim

Ünite 6: Kurumsal İtibar Yönetimi

Fortune Dergisi Araştırmaları
1983 yılından bu yana Fortune dergisi, yönetici ve analistlere sektörleri bazında 8 nitelik üzerinden sorular yönelterek itibar bileşenlerini belirlemektedir. Bu araştırmalar, kurumsal itibar yönetiminde en çok kabul gören referans kaynaklarından biridir.
Stephen M.R. Covey'in Güven Vurgusu
Güven üzerine çalışmalarıyla tanınan Covey, güvenin ortadan kalkmasının en başarılı şirketleri ve en güçlü liderlikleri dahi yok edebileceğini savunur. Metinde, güvenin tüm ilişkilerdeki en güçlü ortak payda olduğu vurgulanır.
Web 2.0 Devrimi
O'Reilly tarafından tanımlanan Web 2.0, internetin insanlar tarafından kullanılabilmesi için yeniden programlandığı bir işletme devrimidir. Bu yapı, kullanıcıların içerik üretmesine ve paylaşmasına olanak tanıyarak kurumsal itibar yönetimini değiştirmiştir.
Westbrack'in WOM Tanımı
1987 yılında Westbrack tarafından yapılan ağızdan ağıza pazarlama (WOM) tanımı, daha sonra internet teknolojileriyle birlikte EWOM (Elektronik WOM) kavramına evrilmiştir. Bu iletişim biçimi, tüketici kararlarını doğrudan etkilemektedir.

Anahtar Kavramlar

Kurumsal İtibarPaydaşların kurumun geçmiş eylemlerine dayalı olarak oluşturduğu genel algı ve değerlendirmeler bütünüdür. Örneğin, bir şirketin çevreye duyarlı projeler üretmesi, toplum nezdindeki itibarını olumlu yönde etkiler.
Kurumsal KimlikKurumun 'biz kimiz' sorusuna yanıt veren, görsel ve yazılı unsurların (logo, renk, felsefe) bütünüdür. Bir bankanın logosu ve kurumsal renkleri, onun kimliğinin görünen kısmını oluşturur.
Kurum İmajıHedef kitlenin kurum hakkında zihninde oluşturduğu inanç, his ve izlenimlerin toplamıdır. Bir teknoloji firmasının 'yenilikçi' olarak tanımlanması, onun kurum imajının bir parçasıdır.
Kurum KültürüÇalışanların tutum, beklenti ve davranışlarını belirleyen, kurumun temel değerler ve normlar bütünüdür. Bir kurumda şeffaflığın bir değer olarak benimsenmesi, o kurumun kültürünü yansıtır.
PaydaşKurumun faaliyetlerinden doğrudan veya dolaylı etkilenen kişi veya gruplardır. Müşteriler, yatırımcılar ve çalışanlar bir kurumun temel paydaşlarıdır.
Online İtibar YönetimiKurumun dijital dünyadaki geri bildirimlerinin izlenmesi, raporlanması ve yönetilmesi sürecidir. Bir markanın sosyal medyadaki şikayetlere profesyonelce yanıt vermesi buna örnektir.
EWOM (Elektronik Ağızdan Ağza Pazarlama)Tüketicilerin internet teknolojilerini kullanarak ürün veya hizmetler hakkında yaptıkları gayriresmi iletişimdir. Bir kullanıcının bir ürün hakkında forumda yaptığı olumlu yorum bir EWOM örneğidir.
Web 2.0İnternetin kullanıcı tabanlı, interaktif ve içerik paylaşımına dayalı yeni nesil yapısıdır. YouTube ve sosyal medya platformları Web 2.0'ın temel araçlarıdır.
Güvenilirlik (Credibility)Kurumun sahip olduğu bilgi ve yeteneklerin yarattığı etkileme gücüdür. Bir uzmanın bir konuda görüş bildirmesi, onun güvenilirliğini artırır.
Güven (Trust)Kişinin veya kurumun dürüstlüğüne duyulan inançtır. Bir müşterinin, bir markanın sözünü tutacağına inanması güveni ifade eder.
Kurumsal FelsefeKurumun temel değerlerini, amaçlarını ve tarihini kapsayan, kimliğin çekirdek unsurudur. Bir kurumun 'önce insan' ilkesini benimsemesi felsefesidir.
Kurumsal DavranışKurumun hedef kitle nezdinde oluşturduğu bilinçli etkinlikler ve duruştur. Bir kurumun kriz anında sergilediği tutum kurumsal davranıştır.
Kurumsal DizaynKurumun görsel kimliğini oluşturan yazı, renk, tipografi ve mimari unsurlardır. Bir mağazanın iç dekorasyonu kurumsal dizayna örnektir.
Sosyal Sermayeİtibarın paydaş ağları ve hikayeler üzerinden yayılan maddi olmayan değeridir. Bir kurumun toplumsal olaylarda takdir toplaması sosyal sermayesini güçlendirir.
İtibar YönetimiKurumun itibarını ölçmek, izlemek ve uzun vadeli stratejilerle yönetmek sürecidir. Bir CEO'nun itibar konusunu birincil önceliği haline getirmesi buna örnektir.
KredibiliteKurumun borç ödeme veya sözünü tutma konusundaki güvenilirliğidir. Bir yatırımcının, finansal raporları güçlü bir şirkete güvenmesi kredibilite ile ilgilidir.
İmajlar Toplamıİtibarın performans, davranış ve iletişim bileşenlerinin birleşimiyle oluştuğunu ifade eden kavramsal tanımdır.

Diğer Önemli Bilgiler

İtibarın 10 Kuralı

Doorley ve Garcia (2007) tarafından ortaya konan bu kurallar, kurumun kimliğini tanımasından CEO hastalıklarından kaçınmaya ve yalan söylememeye kadar uzanan stratejik bir rehberdir. İtibarın bir varlık olarak yönetilmesi gerektiğini vurgular.

İtibarın Üç Boyutu

Barnett ve diğerlerine göre kurumsal itibar; bir farkındalık durumu, bir değerlendirme ve bir değer olarak üç ana boyutta şekillenir. Bu boyutlar, itibarın hem soyut hem de ekonomik bir kaynak olduğunu kanıtlar.

İtibarın Bileşenleri (Fombrun)

Fombrun, kurumsal itibarı duygusal bağ, ürün ve hizmetler, vizyon ve liderlik, çalışma ortamı, finansal performans ve sosyal sorumluluk olarak 6 temel bileşene ayırmıştır. Bu bileşenler, itibarın pozitif veya negatif etkilenmesini belirler.

Online Medyanın 3 Tipi

Munro ve Richards (2011), online medyayı sahip olunan (kendi web sayfaları), kazanılan (topluluklar ve sohbetler) ve satın alınan (reklamlar) medya olarak üç kategoriye ayırır. Bu ayrım, medya planlaması için kritiktir.

Kurum Kültürünün Üç Düzeyi

Ülgen ve Mirze'ye göre kurum kültürü; soyut gerçekler, hissedilen değerler (normlar) ve görünen maddi objeler (slogan, dekorasyon) olmak üzere üç düzeyde incelenir. Bu düzeyler, kurumun iç işleyişini anlamayı sağlar.

İtibarın Bileşenleri Toplamı

Metinde itibarın formülü 'İtibar = İmajlar toplamı = Performans + Davranış + İletişim' olarak ifade edilmiştir. Bu, tek bir bileşenin yeterli olmadığını, bütünsel bir yaklaşım gerektiğini gösterir.

Online İletişimin Farklılıkları

Doorley ve Garcia, yeni medyanın geleneksel medyadan interaktiflik, ölçüm ve değişiklik imkanları ile ayrıldığını belirtir. Bu özellikler, pazarlamacılara daha kreatif kampanyalar planlama şansı verir.

Sosyal Sermaye Olarak İtibar

Yarar (2016), itibarın maddi olmayan özelliklerinin sosyal sermaye başlığı altında toplanması gerektiğini belirtir. İyilik, tanıma ve iletişim, bu sermayenin temel faktörleridir.

Sınavda Dikkat Et

  • İtibarın 'imajlar toplamı' olduğunu ve performans, davranış, iletişim bileşenlerinden oluştuğunu unutmayın; sınavda bu formül sıkça sorulur.
  • Kurumsal kimlik, imaj ve kültür kavramlarını birbirine karıştırmayın; kimlik 'biz kimiz', imaj 'nasıl algılanıyoruz', kültür ise 'nasıl yaşıyoruz' sorusuna yanıt verir.
  • Online itibar yönetiminde 'EWOM' ve 'Web 2.0' kavramlarının dijital dönüşümdeki rolüne odaklanın; bunlar sınavın güncel konularıdır.
  • İtibar yönetiminin 4 aşamalı sürecini (Kimlik saptama, analiz, tepki, kontrol) sırasıyla ezberleyin.
  • İtibarın sadece bir departmanın görevi değil, üst yönetimin sahiplenmesi gereken stratejik bir süreç olduğunu aklınızdan çıkarmayın.
  • Kurumsal itibarın 'soyut' bir varlık olmasına rağmen 'somut' hissedar değeri yarattığını bilin; bu çelişkili gibi görünen ifade sınavda sıkça test edilir.