Ünite 7: Osmanlı’dan Cumhuriyet’e Ekonomik Gelişmeler — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Osmanlı Devleti'nin son dönemindeki toprak mülkiyeti yapısı ile Türk köylüsünün yaşadığı ekonomik sıkıntıları günümüz tarım politikalarıyla karşılaştırarak bir analiz yazısı kaleme alınız.
Yanıt / ipucu
Metinde Türk köylüsünün ağır vergiler ve askerlik nedeniyle ağalara bağımlı hale geldiği vurgulanmıştır; bu durumu günümüzdeki üretici kooperatifleri ve tarımsal desteklemeler açısından inceleyerek karşılaştırma yapabilirsiniz.
Alıştırma 2myders hazırladı
1913 tarihli Geçici Sanayi Kanunu'nun başarısızlık nedenlerini kapitülasyonlar ve gümrük duvarları bağlamında araştırarak, o dönemki yerli üreticinin yaşadığı dezavantajları listeleyiniz.
Yanıt / ipucu
Yabancı devletlere tanınan ayrıcalıklar (kapitülasyonlar) ve düşük gümrük vergileri yüzünden ucuz Avrupa malları ülkeye dolmuş, yerli atölyeler rekabet edemeyerek kapanmıştır; bu süreci ekonomi teorisindeki korumacılık kavramıyla ilişkilendirebilirsiniz.
Alıştırma 3myders hazırladı
Osmanlı döneminde inşa edilen demiryollarının stratejik ve ekonomik güzergahlarını harita üzerinde inceleyerek, hatların iç piyasayı birleştirmek yerine neden kıyı bölgelerinde yoğunlaştığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Demiryollarının yabancı şirketlerin imtiyazlarıyla yapıldığına dikkat edin; bu hatlar iç Anadolu'nun üretimini merkezileştirmekten ziyade hammaddeleri limanlara ve dolayısıyla dış pazarlara taşımak amacıyla tasarlanmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Düyunu Umumiye İdaresi'nin kuruluş koşullarını ve Osmanlı maliyesi üzerindeki denetim mekanizmalarını inceleyerek, bu kurumun bir devletin ekonomik bağımsızlığını nasıl sarstığına dair örnekli bir sunum hazırlayınız.
Yanıt / ipucu
Muharrem Kararnamesi ile vergi gelirlerinin %95'inin yabancı alacaklılara devredilmesini ve bunun iç maliyeyi nasıl işlevsiz hale getirdiğini 'ikinci maliye bakanlığı' metaforu üzerinden açıklayabilirsiniz.
Alıştırma 5myders hazırladı
Tekalifi Milliye Emirleri'nin maddelerini günümüz kriz yönetimi ve lojistik ilkeleri açısından değerlendirerek, halkın topyekün seferberlik ruhunu yansıtan hayali bir imece planı tasarlayınız.
Yanıt / ipucu
7-8 Ağustos 1921'de yayımlanan emirlerde halktan talep edilen gıda, giyecek ve ulaşım araçlarının oranlarını (%40) dikkate alarak Sakarya Savaşı'ndaki lojistik desteğin önemini vurgulayan bir plan oluşturun.
