Ünite 2: Türkiye Cumhuriyeti’nde Temel Politikaların Ortaya Çıkışı (1923-1938 Dönemi) — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Cumhuriyetin ilk yıllarındaki eğitim politikaları ile 1940 yılında kurulan Köy Enstitüleri arasındaki tarihsel ve kurumsal bağı, eğitmen kursları projesi üzerinden karşılaştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Saffet Arıkan döneminde 1936'da başlatılan eğitmen kursları projesi, on yılda binlerce öğretmen yetiştirerek köylerde eğitimi yaygınlaştırmıştır. Bu başarılı model, ilerleyen süreçte 1940 yılında kurulacak olan Köy Enstitüleri için doğrudan ilham kaynağı ve ilk somut uygulama örneği olmuştur.
Alıştırma 2myders hazırladı
1933 Üniversite Reformu öncesinde Darülfünun'un yaşadığı idari ve bilimsel sıkıntıları, Albert Malche raporu ve sonrasında kurulan İstanbul Üniversitesi'nin yapılanması bağlamında değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Darülfünun, yeni rejimin inkılaplarına karşı sessiz kaldığı gerekçesiyle eleştirilmiş ve Albert Malche'in raporuyla kapatılmıştır. Yerine kurulan İstanbul Üniversitesi'nde kadro tasfiyesi yapılmış, Nazi Almanyası'ndan kaçan yabancı bilim insanlarına görev verilmiş ve yeni enstitüler açılmıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Atatürk'ün devlet yapısının dönüşüm sürecinde formüle ettiği dört temel esası dikkate alarak, din ve siyaset ilişkisinin Cumhuriyet döneminde nasıl yeniden yapılandırıldığını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu esaslar çerçevesinde İslam dini siyasetin ve kişisel çıkarların aracı olmaktan çıkarılmış, kanunların kaynağı dogmalar yerine toplumsal ihtiyaçlar olmuştur. Ayrıca toplumsal birliktelikte mezhep bağları yerine Türk milliyeti esası benimsenmiştir.
Alıştırma 4myders hazırladı
1923 yılında toplanan İzmir İktisat Kongresi'nde kabul edilen 'Misak-ı İktisadi' (İktisadi Yemin) metninin içerdiği ilkeleri bugünkü tüketim alışkanlıklarınızla ilişkilendirerek somut örnekler veriniz.
Yanıt / ipucu
Misak-ı İktisadi israftan kaçınmayı, yerli malı tüketmeyi ve üretici olmayı teşvik eder. Günlük yaşamda tasarruf yapmak, yerli üretim markalarını tercih etmek ve bilinçli tüketici olmak bu yemin ruhunun modern hayattaki yansımalarıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Tevhid-i Tedrisat Kanunu sonrasında açılan İmam ve Hatip okulları ile ilahiyat fakültelerinin 1928-1933 yılları arasında kapanma süreçlerini ve bu durumun dönemin laiklik anlayışıyla olan bağını araştırınız.
Yanıt / ipucu
Devletin laiklik ilkesi gereği bu okullara maddi desteği kesmesi ve toplumsal kaynakların yetersiz kalması sonucu okullar öğrenci yokluğundan kapanmıştır. 1933 Üniversite Reformu ile İlahiyat Fakültesi de İslam İncelemeleri Enstitüsüne dönüştürülmüştür.
