Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Tarih Lisans Programı » Osmanlı Devleti Yenileşme Hareketleri 1876 1918

Ünite 3: Askerî Düzenlemeler (1876-1918) — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Millet-i Müsellaha (Silahlanmış Millet) — Goltz Paşa'nın aynı adlı kitabında ortaya koyduğu, modern savaşların sadece profesyonel ordularla değil, milletin tüm kaynaklarının ve manevi gücünün seferber edilmesiyle kazanılabileceğini savunan topyekûn savaş teorisidir.

Alaylı — Osmanlı ordusunda Harp Okulu (Mekteb-i Harbiyye) mezunu olmaksızın, erlikten veya çavuşluktan başlayıp kıdem, tecrübe veya sadakat yoluyla subaylık ve komutanlık rütbelerine yükselen askerlerdir.

Mektepli — Mekteb-i Harbiyye (Kara Harp Okulu) veya diğer askerî okullardan akademik ve teknik eğitim alarak mezun olan, modern askerî bilime hakim subay sınıfını tanımlayan terimdir.

Redif Sınıfı — Muvazzaf askerlik görevini tamamlayan eğitimli askerlerin, savaş durumunda göreve çağrılmak üzere kaydedildiği ve barış döneminde sivil hayata döndüğü yedek askerlik teşkilatıdır.

Mustahfız — Muvazzaflık ve rediflik sürelerini tamamlamış, askerlik yükümlülüğünün son aşamasındaki en yaşlı yedek askerlerden oluşan, genellikle gerideki savunma ve asayiş işlerinde kullanılan sınıftır.

Bedel-i Şahsî — Kişinin kendi yerine bir başkasını askerlik hizmetine göndermesi uygulamasıdır; 1886 askere alma kanunu ile tamamen kaldırılarak yerine nakdî bedel ödeme sistemi getirilmiştir.

Hamidiye Süvari Alayları — II. Abdülhamid döneminde Doğu ve Güneydoğu Anadolu'daki göçer Kürt aşiretlerinden oluşturulan, Rus Kazak birliklerine karşı ve iç güvenliği sağlamak amacıyla kurulan yarı düzenli atlı birliklerdir.

Maiyet-i Seniyye Erkân-ı Harbiyyesi — II. Abdülhamid'in Seraskerlik bünyesindeki genelkurmaya alternatif olarak Yıldız Sarayı'nda kurdurduğu, kendisine doğrudan bağlı ve sadık subaylardan oluşan saray kurmay heyetidir.

Bâbıâli Baskını — 23 Ocak 1913'te Enver ve Talat Beylerin öncülüğünde İttihat ve Terakki mensuplarının hükümet binasını basarak Harbiye Nazırı Nâzım Paşa'yı öldürdüğü ve hükümeti istifaya zorlayarak iktidara el koyduğu askerî darbedir.

Tasfiye-i Rüteb-i Askeriyye Kanunu — 7 Ağustos 1909'da çıkarılan, ordudaki yaşlı, yetersiz veya İttihat ve Terakki karşıtı alaylı subayların rütbelerini düşüren ya da onları zorunlu emekliliğe sevk eden rütbe tasfiye kanunudur.

Üçgen Teşkilat Yapısı — Osmanlı ordusunun 1910 nizamnamesiyle Avrupa'da ilk kez uyguladığı, her kolordunun üç piyade tümeninden, her tümenin de üç piyade alayından oluştuğu modern ve hızlı seferberlik sağlayan askerî yapılanmadır.

Muinsiz — Ailesinde kendisinden başka bakacak kimsesi olmayan, bu sebeple geleneksel olarak askerlikten muaf tutulan ancak 1914 kanunuyla ailelerine maaş bağlanarak silah altına alınan gençleri ifade eden terimdir.

Râsıd — Askerî havacılıkta pilotun yanında uçan, havadan keşif, haritalama, fotoğraf çekimi ve gözetleme işlerini yürüten uzman gözlemci veya ikinci pilot rütbesindeki askerî personeldir.

Erkân-ı Harbiyye-i Bahriyye — II. Meşrutiyet döneminde, 1909 yılı başında ilk kez Bahriye Nezareti'ne bağlı olarak kurulan ve deniz kuvvetlerinin stratejik planlamasını yürüten Deniz Genelkurmay Başkanlığıdır.

Krupp — Sultan Abdülaziz ve II. Abdülhamid dönemlerinde Osmanlı ordusunun modernizasyonu için yivli ve çelik namlulu ağır topların satın alındığı dünyaca ünlü Alman sanayi ve silah devidir.