Ünite 3: Askerî Düzenlemeler (1876-1918) — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Goltz Paşa'nın 'Silahlanmış Millet' (Millet-i Müsellaha) teorisini, II. Abdülhamid döneminde 1886 yılında çıkarılan yeni askere alma kanunu ve 1889 tarihli Seferberlik Nizamnamesi ile ilişkilendirerek ordu-millet bütünleşmesi açısından değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Goltz Paşa'nın teorisi, modern savaşların kazanılması için topyekûn seferberlik ve ordu-millet idealini savunur. 1886 kanunuyla askere gitmek yerine başkasını gönderme uygulamasının kaldırılması, nakit ödeyenlere dahi temel eğitim zorunluluğu getirilmesi ve ilk Seferberlik Nizamnamesi'nin çıkarılması, tüm ulusu savaşa hazır hale getirmeyi amaçlayan bu teorinin pratik adımlarıdır.
Alıştırma 2myders hazırladı
II. Abdülhamid döneminde kurulan Hamidiye Süvari Alayları'nın kuruluş amaçlarını ve bölgedeki aşiret-devlet ilişkilerine etkilerini özetleyiniz.
Yanıt / ipucu
Hamidiye Süvari Alayları, Rusların Kazak süvari birliklerine karşı koymak ve Doğu Anadolu'da iç güvenliği sağlamak amacıyla kurulmuştur. Bu yarı düzenli birlikler, bölgedeki göçer Kürt aşiretlerini devlet sistemine entegre ederek aşiret-devlet ilişkilerini güçlendirmiştir.
Alıştırma 3myders hazırladı
II. Meşrutiyet döneminde çıkarılan 'Tasfiye-i Rüteb-i Askeriyye Kanunu'nun gerekçelerini ve ordunun yapısında meydana getirdiği değişimi araştırarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bu kanun, II. Abdülhamid döneminde hızlıca yükselmiş ancak ehil görülmeyen veya İttihat ve Terakki'ye muhalif olan binlerce alaylı subay ile yaşlı paşayı ordudan uzaklaştırmak için çıkarılmıştır. Böylece ordunun gençleşmesi, profesyonelleşmesi ve İttihatçı kadroların ordu üzerindeki kontrolünün artması sağlanmıştır.
Alıştırma 4myders hazırladı
1910 yılında yürürlüğe giren 'Devlet-i Aliyye-i Osmaniyye Ordusu Teşkilât-ı Esasî Nizamnamesi' ile getirilen teşkilat değişikliklerini ve bunun Avrupa askerî sistemindeki yerini belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Nizamname ile bölgesel ordular kaldırılarak 4 büyük Ordu Müfettişliği kurulmuş, barış döneminde ilk kez kolordu sistemine geçilmiştir. Ayrıca Avrupa'da bir ilk olarak, iki alt birimli 'kare' yapı yerine üçer tümenli 'üçgen' teşkilat yapısı benimsenmiştir.
Alıştırma 5myders hazırladı
I. ve II. Alman Askerî Misyonlarını, Osmanlı ordusundaki görev tanımları ve üstlendikleri rollerin niteliği (danışmanlık vs. fiilî komutanlık) açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Birinci Alman Askerî Misyonu (Kaehler ve Goltz Paşa dönemi) daha çok eğitim, müfredat yenileme, talimnamelerin çevirisi ve teşkilat reformu gibi danışmanlık ve modernizasyon rollerini üstlenmiştir. İkinci Alman Askerî Misyonu (Liman von Sanders dönemi) ise Birinci Dünya Savaşı sürecinde Osmanlı birliklerinde doğrudan fiilî cephe ve ordu komutanlığı görevlerini yürütmüştür.
