Ünite 1: Mezîdünfîh Masdarlar 2 — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 13 soru var.

1 / 130 doğru

Mezîdünfîh Masdar

Sülâsî mücerred ••• birtakım zâid harfler ilave edilerek türetilen, kelimeye dönüşlülük, geçişlilik veya işteşlik gibi çatı anlamları kazandıran kurallı •••. Örnek olarak İft‘âl ve İstif‘âl bâbları verilebilir.

Mezîdünfîh Masdar — Sülâsî mücerred masdarlara birtakım zâid harfler ilave edilerek türetilen, kelimeye dönüşlülük, geçişlilik veya işteşlik gibi çatı anlamları kazandıran kurallı masdarlardır. Örnek olarak İft‘âl ve İstif‘âl bâbları verilebilir.

Ecvef — Aslî orta harfi illetli (و veya ى) olan kelime türüdür. Bu tür kelimeler mezîdünfîh bâblara sokulduklarında özel i‘lâl kurallarına uğrarlar.

İft‘âl Bâbı — Birinci aslî harfin önüne elif, sonrasına te ve ikinci harften sonra elif getirilerek yapılan, genellikle dönüşlülük ve geçişsizlik bildiren bir mezîdünfîh masdar veznidir. Örnek: 'i‘tibâr'.

İsm-i Mef‘ûl — Fiilden etkilenen nesneyi (edilgen yapıyı) gösteren, mezîdünfîh masdarlardan kurala uygun olarak türetilen isim kalıbıdır. Örnek: İft‘âl bâbında 'müfte‘al'.

İstif‘âl Bâbı — Başlangıcına elif, sin ve te eklenerek yapılan, ekseriyetle geçişli olan ve kelimelere 'talep etmek, istemek' veya 'bir şey saymak' manası katan bir bâbtır. Örnek: 'istihdâm'.

İ‘lâl — Arapça kelime türetme kurallarında, illetli harflerin (و, ى, أ) geçirdiği ses değişikliklerini ve kalıp kaymalarını ifade eden gramer terimidir. Misâl, ecvef ve nâkıs fiillerde sıklıkla görülür.

Nâkıs — Aslî son harfi illetli harflerden (و veya ى) biri olan kelime çeşididir. Bu kelimeler çekimler sırasında çeşitli ses değişimlerine uğrar.

Semâî — Kurallara bağlı olmayıp, dilin kullanımına ve sözlü gelenekte duyulduğu şekliyle (lügate bakılarak) öğrenilmesi gereken dilbilgisi kurallarını ve kelime şekillerini ifade eder.

Müennes — Arapça dilbilgisinde dişilık ifade eden kelime formudur. Sıfat-ı müşebbehelerin müennes şekli çoğunlukla 'fa‘lâ' vezniyle yapılır (Örn: 'esmer' kelimesinin müennesi 'semrâ').

İf‘ilâl Bâbı — Renkleri ve vücuttaki eksiklik/kusurları bildirmek amacıyla kullanılan, kelimenin sonuna ve başına ekler alan, daima geçişsiz olan az kullanılan bir mezîdünfîh bâbıdır. Örnek: 'isfrâr' (sararmak).

Sıfat-ı Müşebbehe — Fiilin belirttiği anlamın nesnede geçici değil, sabit, kalıcı ve sürekli olarak bulunduğunu gösteren sıfat türüdür. Örnek: 'kebîr' (büyük) veya 'esmer'.

İsm-i Fâil — Fiili gerçekleştiren özneyi bildiren, mezîdünfîh bâblarda her bir vezin için kendine has kurallı kalıplara sahip olan türemiş isimdir. Örnek: İft‘âl bâbında 'müfte‘il'.

Muzâ‘af — Arapçada son iki harfi aynı cins ve şeddeli olan (mükerrer) fiil veya masdarları tanımlayan aksâm-ı seb‘a terimidir. Örnek: 'redd'.