Hızlı Bakış
← Ünite 3

Ünite 3: Çağdaş Özbek Edebiyatı 1 — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • Çağatay teriminin Moğol hanı Çağatay ile ilgisi olmadığını, Orta Asya Türk edebiyatı için itibarî ilmî bir terim olduğunu unutmayın.
  • Ali Şir Nevaî'nin Türkçede ilk 'Hamse' yazarı olduğunu ve Çağatay edebiyatının zirvesi olduğunu ÖSYM sıkça sormaktadır.
  • İlk Özbek tiyatro eserinin Mahmudhoca Behbudî'nin 'Pederküş'ü (1911) olduğunu, ilk realist romanın ise Abdulla Kadirî'nin 'Ötken Künler'i olduğunu kesinlikle karıştırmayın.
  • Marifetçilik döneminin en temel odağının 'cehaletle mücadele ve eğitim' olduğunu, Ceditçiliğin ise eğitimle birlikte basın-yayın, roman ve tiyatro gibi modern türleri getirdiğini göz ardı etmeyin.
  • Fıtrat'ın 'Münazara' ve 'Hind Seyyahının Kıssası', Çolpan'ın ise 'Güz' ve 'Kişen' eserlerinin yazar eşleştirmelerinde çok kritik olduğunu unutmayın.
  • Taşkent'te 1870'te çıkan ilk resmî gazetenin Rusça 'Türkestanskiye Vedomosti', ilk Özbekçe gazetenin ise 'Türkistan Vilayetinin Gazeti' olduğunu iyi ezberleyin.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Çağatay TürkçesiHamseÖzbek Hanlıkları DevriHive Edebî MuhitiBuhara Edebî MuhitiHokand Edebî MuhitiMarifetçilik EdebiyatıTenapçılarSeyahatname (Mukimî)Dükçi İşan İsyanıLitografi (Taşbaskı Matbaa)Türkestanskiye VedomostiTürkistan Vilayetinin GazetiSartCeditçilikPederküşMünazaraÇağatay GurungiTürkî Gülistan Yahut AhlakZehirli HayatÖtken KünlerMéhrâbdan ÇayânKişen (Pranga)ŞeşmakamMahbubu'l-Kulub

Önemli Olaylar / Örnekler

  • Armin Vambery ve Çağatayca (1867)
  • Ali Şir Nevaî'nin Türbesi
  • Harezm Tercüme Ekolü
  • Atacan Abdalov'un Matbaası (1874)
  • Taşkent'te İlk Taşbasması (1883)
  • Türkestanskiye Vedomosti Gazetesi (1870)
  • Türkistan Vilayetinin Gazeti (1870)
  • Dükçi İşan İsyanı (1898)
  • Usul-i Cedit Okulu Buhara (1908)
  • Pederküş Piyesinin Sahnelenmesi (1914)
  • Fıtrat'ın 'Münazara' Eserinin Basılması (1909)
  • Abdulla Kadirî'nin Ötken Künler Romanı
  • İkinci Dünya Savaşı ve Özbekistan (1941-1945)
  • Çolpan'ın Tutuklanması ve İnfazı (1937-1938)
  • Özbekistan'ın Bağımsızlığı (1991)
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250