Bu Ünitede Neler Öğrendik?myders hazırladı
Bu bölümde, Çağatay edebiyatının doğuşundan başlayarak modern Özbek edebiyatının şekillendiği Ceditçilik dönemine kadar uzanan tarihî süreç ele alınmıştır. Armin Vambery tarafından literatüre kazandırılan Çağatay terimi, Moğol etkisi taşımayan ve Orta Asya Türk şivelerini kapsayan ortak bir edebî dili temsil eder. Dönemin en parlak devri, ilk Türkçe Hamse yazarı olan Ali Şir Nevaî ve Timurlular döneminde Herat'ta yaşanmış; ardından gelen Babür ise Babürnâme adlı eseriyle nesir alanında çığır açmıştır. Sonraki yüzyıllarda Hive, Buhara ve Hokand hanlıkları etrafında şekillenen edebî muhitler, geleneksel şiiri ve tercüme faaliyetlerini sürdürmüştür.
Ünitede ayrıca, 19. yüzyılın sonlarında cehaletle mücadeleyi ve eğitimi ön plana çıkaran Marifetçilik edebiyatı ile Mukimî, Furkat ve Zevkî gibi şairlerin toplumsal sorunları işleyen eserleri incelenmiştir. Bu dönemde matbaanın ve Türkistan Vilayetinin Gazeti gibi ilk süreli yayınların faaliyete geçmesiyle edebî hayat canlanmıştır. Son olarak, İsmail Gaspıralı'nın fikirleriyle başlayan Ceditçilik hareketi, modern Özbek dilinin oluşmasını sağlamış ve Mahmudhoca Behbudî'nin Pederküş dramı gibi ilk tiyatro eserleriyle edebiyatta köklü bir yenileşme dönemi başlatmıştır.