Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Çağdaş Türk Yazı Dilleri 2

Ünite 6: Kazak Türkçesi Alfabe ve Metin Örnekleri — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Jâylaw — Yaz aylarında gidilen, otlakları bol, akarsuları ve çadırları ile ünlü dağ veya bozkır yaylasıdır. Metinlerde, çocukların at binip balık avladığı, büyüklerin ak ortaflı evlerde dinlendiği huzur alanı olarak geçer.

Aq şañqan üy — Kazak Türklerinin geleneksel göçebe çadırı, yani kıl çadırı veya yurdudur. Yazın samal havasını içeri alan, başköşesinde oturulan beyaz renkli ev anlamındadır.

Navrız — Farsça kökenli olup Kazakçada "Yeni yıl" ve gün anlamına gelen, 22 Mart'ta gece ile gündüzün eşitlendiği, doğanın canlandığı ulusal bayramdır. Zindanlardaki mahkumların bile affedildiği bir barış ve bereket günüdür.

Ulıstıñ ulı küni — Nevruz gününün Kazak halkı arasındaki adı olup "ulusun ulu günü" anlamına gelmektedir. Yeni yılın başlangıcı kabul edilerek büyük bir coşku ve zengin sofralarla karşılanır.

Kökserek — Muhtar Avezov'un hikayesinde geçen, Kazak bozkırındaki kurt inlerinin yakınında yaşayan ve hikayeye adını veren boz renkli kurttur. Bozkırın vahşi doğasını simgeler.

Bawrım — Kazak Türkçesinde kardeş, ciğerpare, öz soydaş anlamına gelen sevgi ve yakınlık bildiren hitap sözüdür. Mağjan'ın şiirinde esaret altındaki soydaşlar için kullanılmıştır.

Altay — Türk milletinin ezeli ana yurdu, ortak kökünün ve altın Beşiğinin adıdır. Şiirlerde altın günleri, pınarları ve ulusal kimliğin simgesi olarak anılır.

Navrız köje — Nevruz bayramına özel olarak hazırlanan, geleneksel Kazak mutfağına ait zengin içerikli özel bir çorba türüdür.

Salt-dästür — Bir toplumun gelenek, görenek ve adetlerini ifade eden kültürel kavramdır. Kazak kültüründe Nevruz toyı ve bataları gibi pek çok çeşidi vardır.

Aqsıv / Sasır — Bozkırlarda ve inlerin çevresinde yetişen, rüzgarla birlikte sallanan kalın gövdeli bitki veya çayır bitkisi türüdür.

Jalğız qoy — Atasözlerinde ve metinlerde misafirperverliği simgeleyen, yoksul ancak cömert insanların evine misafir geldiğinde kestiği tek varlığı olan kurbandır.

Tört tül k — Kazak bozkır kültüründe hayvancılığın temeli olan dört ayaklı ana hayvan türünü (at, deve, sığır, koyun-keçi) ifade eden ifadedir.

Atüryan / Pıraq — Mitolojik ve destansı anlatımlarda adı geçen, rüzgar gibi hızlı koşan efsanevi tulpar veya kanatlı at anlamındaki kavramdır.