Ana Sayfa » Anadolu Üniversitesi AÖF » Türk Dili ve Edebiyatı Lisans Programı » Çağdaş Türk Yazı Dilleri 2

Ünite 7: Kırgız Türkçesi — Doğru/Yanlış

Gösterilen tanım o kavrama ait mi? 24 soru var.

1 / 240 doğru

Cengiz Aytmatov

Eserleri yetmiş ülke diline çevrilen, 'Cemile', 'Selvi Boylum', 'Toprak Ana' gibi eserleriyle tanınan dünyanın en büyük romancılarından biri kabul edilen Kırgız yazardır.

Cengiz Aytmatov — Eserleri yetmiş ülke diline çevrilen, 'Cemile', 'Selvi Boylum', 'Toprak Ana' gibi eserleriyle tanınan dünyanın en büyük romancılarından biri kabul edilen Kırgız yazardır.

Isık Gölü — Kırgızistan sınırları içerisinde yer alan, dünyanın en büyük krater göllerinden biri olan ve dağlık coğrafyada oluşan önemli bir su kütlesidir.

Üçüncü Tip Gereklilik Kipi — Fiil isminin yönelme hâl ekiyle birlikte 'tiyish' (gerek, lazım) kelimesinin getirilmesiyle oluşturulan gereklilik kipi biçimidir. Örnek: aluuga tiyishmin (almam gerekir).

Eşitlik Hâli — +ça, +ço ve +day, +tay, +toy ekleriyle yapılan, benzerlik veya ölçü bildiren isim hâlidir. Örnek: güldöy (gül gibi).

Keltibek — Kırgız sözlü edebiyatında Manas Destanı'nı nesilden nesile sözlü olarak aktaran önemli manasçılardan biridir.

Rivayet Birleşik Çekimi — Kırgız Türkçesinde temel olarak 'eken' (imiş) kelimesinin fiil çekimlerine getirilmesiyle kurulan birleşik zamanlı fiil kategorisidir.

Korgoo — Kırgız halk edebiyatında eleştiri, taşlama ve yergi amacı güden şiir türünü ifade eder. Toplumsal aksaklıkları yermek için söylenir.

Moktoo — Kırgız halk edebiyatında övme, methetme amacıyla söylenen şiirler ve övgü türündeki edebi ürünler için kullanılan terimdir.

Manas Destanı — 500.000 beyitten fazla uzunluğuyla Kırgız sözlü edebiyatının şaheseri ve dünya edebiyatının en uzun destanıdır. Bugüne kadar sözlü gelenekle manasçılar tarafından aktarılmıştır.

Kıpçak Grubu — Kırgız Türkçesinin dâhili olarak sınıflandırıldığı, Kazak Türkçesine en çok benzeyen Türk lehçeleri koludur.

Koştoşu — Kırgız halk şiirinde hasret, ayrılık ve şikâyet konularını işleyen şiir türüdür. Duygusal temaların ağırlıkta olduğu edebi bir formdur.

Zılzala — Moldo Kılıç Şamırkanuulu tarafından kaleme alınan ve 1911 yılında yayımlanan Kırgız Türkçesi ile yazılmış ilk yazılı şiir kitabıdır.

Koşok — Kırgız halk şiiri geleneğinde özellikle defin (cenaze) törenlerinde okunan ağıt ve yas türündeki şiirler için kullanılan terimdir.

Yedinci Bölge (Oş) — Kırgızistan'ın idari olarak ayrıldığı yedi bölgeden (Çüy, Isık-Köl, Narın, Calalabad, Batken, Talas ve Oş) biri olan önemli coğrafi ve idari merkezdir.

Aitlik Eki — +kı, +ku, +gı, +gü ekleriyle yapılan ve nesnelerin yersel veya zamansal aidiyetini bildiren ettirgen ek yapısıdır. Örnek: üydögü (evdeki).

İkinci Tip Görülen Geçmiş Zaman (-gan/-gen) — Kırgız Türkçesinde daha uzak bir geçmişi ifade eden ve -mıştı anlamı da katabilen -gan/-gen ekleriyle yapılan görülen geçmiş zaman türüdür. Örnek: körgönmün (gördüm).

Vasıta Hâli — Kırgız Türkçesinde kelimelere ekleşmeden ayrı yazılan 'menen' (ile) kelimesi vasıtasıyla yapılan hâl çekimidir. Örnek: kol menen (elle).

Ünlü Yuvarlaklaşması — Kırgız Türkçesinin en tipik özelliklerinden biridir; ilk hecedeki o, ö, u, ü yuvarlak ünlülerinin sonraki hecelerdeki düz ünlüleri yuvarlaklaştırması olayıdır. Örnek: bolso (olsa).

Erkin Too — Kırgız yazılı edebiyatının gelişiminde büyük payı olan, 1924 yılında çıkmaya başlayıp edebî eserlere geniş yer veren gazetedir.

Rayon — Kırgızistan'ın idari yapılanmasında bölgelere bağlı olarak oluşturulan alt idari birimlerden, ilçelerden her biridir.

Kasım Tınıstanov — Sovyet döneminde milliyetçi fikirleriyle öne çıkan, Kazak ve Kırgız toplumlarında sınıf çatışması olmadığını savunan anti-sosyalist temalar işleyen önemli bir şahsiyettir.

Hikâye Birleşik Çekimi — Fiil çekimlerinin sonuna 'ele' (idi) kelimesinin eklenmesiyle yapılan birleşik zamanlı fiil yapısıdır. Örnek: açtım ele.

Toktogul Satılganov — Sovyet Kırgız Edebiyatı’nın yeni rejimi öven şiirleriyle tanınan ilk şair ve sanatçılarından biridir.

Akın — Kırgız halk edebiyatında müzikle iç içe girmiş bir şiir geleneğini sürdüren ve doğaçlama şiirler söyleyen halk şairlerine verilen adıdır. Örnek olarak Kırgız kültüründe ozanlık ve âşıklık geleneğinin en önemli taşıyıcılarıdır.