Hızlı Bakış
← Ünite 1

Ünite 1: Edebî Eleştirinin Tanımı, Kapsamı ve Türk Edebiyatında Eleştirinin Tarihî Kaynakları — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • Sınavlarda eleştiri türleri (Hüküm ve Açıklayıcı Eleştiri) sıkça sorulur; hüküm eleştirisinin değer yargısı içerdiğini, açıklayıcı eleştirinin ise anlamaya yönelik olduğunu unutmayın.
  • R. Jakobson'un Bildirişim Kuramı'ndaki altı temel element (verici, alıcı, nesne, mesaj, kanal, kod) ile bunlara karşılık gelen fonksiyonlar (haber, ifade, etkileme vb.) karıştırılmamalıdır.
  • Türk-İslam belâgat geleneğindeki 'muktezâ-yı hâle mutabakat' kuralının çağdaş edimbilim ve bağlam kuramlarıyla örtüştüğü bilgisi sınavda kritik bir detaydır.
  • Beş Sanat sınıflandırmasındaki burhan, cedel, hitabet ve safsata gibi önermelerin doğruluk ve delil değerine göre sıralandığını (en kuvvetliden en zayıfa) mutlaka ezberleyin.
  • Metinler arası ilişkilerdeki iç metinsellik (metinler arası), dış metinsellik, ek metinsellik, tip metinsellik ve art metinsellik kavramlarının tanımlarını ayırt edebilmelisiniz.
  • Gelibolulu Sürurî'nin 'Bahrü’l-Maarif' adlı eserinin Türkçe yazılmış derli toplu ilk belagat kitabı olduğunu unutmayın.
  • Mehmet Kaplan'ın yeni Türk edebiyatının kaynakları olarak klasik edebiyat, Batı edebiyatı ve halk edebiyatı üçlüsünü vurguladığını kesinlikle aklınızda tutun.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Edebî EleştiriHüküm EleştirisiAçıklayıcı Eleştiriİç Metinsellik (Intertextualité)Art Metinsellik (Hypertextualité)BelâgatMuktezâ-yı Hâle MutabakatBildirişim KuramıEdimbilim (Pragmatik)Söz Akdları KuramıSem (Anlambilimcilik)Cihet-i CâmiaBeş SanatMeşkTezkire

Önemli Olaylar / Örnekler

  • Şinasi ve Namık Kemal'in Rolü
  • Gelibolulu Sürurî'nin Bahrü’l-Maarif'i
  • Mehmet Kaplan'ın Sentez Tespiti
  • Jean Molino'nun Analiz Modelleri
  • R. Jakobson'un İletişim Elementleri
  • Cevdet Paşa ve Belâgat-ı Osmânîye
  • Şeyh Ahmet Bardahî ve İlk Çeviri
  • Suut Kemal Yetkân'ın Romancı Dünyası
  • Akkoyunlu ve Osmanlı Medrese Eğitimi
  • Beş Sanat ve Delil Değerleri
  • Şair Tezkireleri ve Klasik Eleştiri
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250