Hızlı Bakış
← Ünite 6

Ünite 6: Biçimbilim-III: Çekimsel Biçimbilim — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • Sözcük sınıflandırmalarında kullanılan üç ölçütü (anlamsal, dağılımsal, biçimbilimsel) ve bunların güvenilirlik derecelerini mutlaka ezberleyin; sınavda 'hangisi daha nesneldir?' tarzı sorular gelir.
  • Açık küme (ad, eylem, sıfat, belirteç) ile kapalı küme (bağlaç, ilgeç, belirleyici, adıl) sözcüklerinin üyelerini ve özelliklerini karıştırmayın.
  • Adsıl çekim ulamları (sayı, cins, durum, uyum) ile eylemcil çekim ulamlarını (zaman, görünüş, kip, çatı, uyum, olumsuzluk) birbirine karıştırmayın.
  • Edilgen çatının temel üye sayısını azalttığını (ikiden bire), ettirgen çatının ise üye sayısını artırdığını (tek üyeliden iki veya üç üyeliye) asla unutmayın.
  • Bilgisellik kipi (-DI vs -mIş) ile yükümlülük kipinin fonksiyonel farklarına dikkat edin; bilgisellik bilginin kaynağı ve kanıtlanabilirlikle ilgilidir.
  • Türkçenin sonilgeçli, İngilizcenin ise önilgeçli bir dil olduğu bilgisini dil tipolojisi soruları için not edin.
  • İşteş çatı ile dönüşlü çatının aldığı eklerin benzerliklerine ({-(I)n} ve {-(I)ş}) ve anlam farklarına (karşılıklı/toplu hareket vs özne-nesne özdeşliği) dikkat edin.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Çekimsel BiçimbilimAçık Küme SözcükleriKapalı Küme SözcükleriMerkez ÜyeMerkez Dışı ÜyeBiçimbilimsel ÖlçütDağılımsal ÖlçütSayı UlamıCins UlamıDilbilgisel DurumEğik DurumAdsıl Uyum (İyelik)Dilbilgisel ZamanGörece ZamanGörünüşTamamlıkBilgisellik KipiYükümlülük KipiDevinimli Kip (Özne Odaklı)Çatı UlamıEdilgen Çatıİşteş ÇatıDönüşlü ÇatıEttirgen ÇatıAdıl

Önemli Olaylar / Örnekler

  • Charles C. Fries ve Dilbilgisel Ölçütler
  • Yukarı Sorbca Dilinde İkil (Dual) Ulamı
  • Bayso Dilinde Genel Sayı (General Number)
  • Dyirbal Dilinde Özegeçişli-Yalın Sistem
  • Eczacıbaşı Topluluğu 'Uydurukça'ya Son!' Kampanyası
  • Swahili Dilinde Üçlü Zaman Bölümlemesi
  • Rendille Dilinde Görünüş ve Zaman Eşleşmesi
  • Quechua ve Tuyuca Dillerinde Kanıtlanabilirlik
  • Almancada Edensiz (Kişisiz) Edilgen Kullanımı
  • Joseph H. Greenberg ve Dil Evrenselleri
  • Ilocano Dilinde Derecelendirme Çekimi
  • Japoncada Bağlaç Kullanımı ve Sıralama
  • Hausa Dilinde Cinsiyet Kodlayan Adıllar
  • Piyale Madra'nın Türkçe Vurgusu
  • Rusça Dilinde Eylem-Özne Cins Uyumu
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250