Hızlı Bakış
← Ünite 6

Ünite 6: Halk Edebiyatında Anlatmalık Türler: Masal, Halk Hikâyesi, Fıkralar — Hızlı Bakış

Sınavdan hemen önce göz gezdirmek için sıkıştırılmış özet.

Sınavda Dikkat Et

  • Masal tekerlemelerinin ritüelistik/ayinsel işlevine ve dinleyiciye 'anlatılanların gerçek dışı olduğunu bildirme' işlevine sınavda dikkat edin; bu soru olarak sıklıkla gelir.
  • Pertev Naili Boratav ve Wolfram Eberhard ortaklığıyla hazırlanan TTV (Typen Türkischer Volksmarchen) katalogunu karıştırmayın, masal tipleri tasnifinde temel referanstır.
  • Halk hikâyelerinin epik destanlardan en büyük farkının dış savaşlar yerine iç toplumsal ilişkileri ve aşk maceralarını konu almasını ve epik-romanesk olarak adlandırıldığını unutmayın.
  • Halk hikâyesi bölümlerinin (Fasıl, Döşeme, Asıl Konu, Sonuç ve Dua, Efsane) sırasını ve içeriklerini iyi öğrenin; özellikle fasılda okunan divanî ve tecnis kavramları sınavda sık sorulur.
  • Fıkraların işlevleri (buz kırıcı, samimiyet arttırıcı, eğretileme, güldürerek uyarma) ile ilgili maddeleri iyi kavrayın; kavramsal sorular buralardan gelmektedir.
  • Temel tipinin kurmaca (kurgusal) bir tip olduğunu, buna karşılık Nasrettin Hoca, İncili Çavuş ve Bekri Mustafa'nın tarihî şahsiyetler olduğunu kesinlikle karıştırmayın.
  • Umay Günay'ın Elazığ Masalları çalışmasında V. Propp yöntemini kullandığını ve bunun Türkiye'de yapısal halkbilimi çalışmalarının dönüm noktası olduğunu unutmayın.

Bilinmesi Gereken Kavramlar

Tekerleme (Formel)Aldatan Hilekâr Kahraman (Trickster Hero)DöşemeDilek (Kapanış Formeli)Geçiş Formelleri (Bağlayış)MotifTipMasal Anası (Masalcı)Epik-RomaneskÂşık Olma MotifiHikâyenin Yatak YeriDuvak KapamaTasnifFasılFıkraBuz Kırıcı İşlev (Ice Breaker)Samimiyet Arttırıcı İşlev (Intimacy Maker)Eğretileme (İstiare)Ana TipAlt TipMahallî Fıkra TipiCönk

Önemli Olaylar / Örnekler

  • Anti Aarne ve Stith Thompson Katalogu
  • F.W. Radloff’un Proben Külliyatı
  • Ignacz Kunoş’un Derlemeleri
  • Billur Köşk Masalları
  • Pertev Naili Boratav ve TTV Katalogu
  • Umay Günay’ın Elazığ Masalları Çalışması
  • Ziya Gökalp’in Halkiyyat Makaleleri
  • Naki Tezel’in Masal Derlemeleri
  • Dede Korkut Hikâyeleri
  • Mehmet Fuad Köprülü’nün Öncü Çalışması
  • Otto Spies ve Türk Halk Kitapları
  • Dîvânu Lügâti’t-Türk’te Fıkra (Küg ve Külüt)
  • Yıldırım Akbulut ve Fıkralar
  • İlhan Başgöz’ün Doktora Tezi
  • Dursun Yıldırım’ın Bektaşi Fıkraları Kitabı
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250