Ünite 2: Tanzimat Dönemi Türk Edebiyatında Hikâye ve Roman-II (İkinci Kuşak) — Kelime Bul

Tanımı oku, kavramı harf harf bul. 13 kelime var.

1 / 130 doğru

Ahmet Midhat Efendi'nin Felatun Bey ile Râkım Efendi romanında uyguladığı, Recaizâde Mahmut Ekrem'in de Saime'de denemek istediği ancak bölümleri uzun tutarak başarılı olamadığı ikili ••• anlatım tekniğidir.

Ufak Hikâye — Recaizâde Mahmut Ekrem'in Fransız edebiyatındaki 'Nouvelle' ve 'Conte' türlerinden hareketle ••• için kullandığı terimdir. Romanı büyük bir tabloya benzetirken, ••• dar ölçüsü nedeniyle minyatüre benzetmiştir.

Çift Zincirli Olay Örgüsü — Ahmet Midhat Efendi'nin Felatun Bey ile Râkım Efendi romanında uyguladığı, Recaizâde Mahmut Ekrem'in de Saime'de denemek istediği ancak bölümleri uzun tutarak başarılı olamadığı ikili ••• anlatım tekniğidir.

Yanlış Batılılaşma — Batı kültürünün sadece dış görünüşünü, eğlence ve giyim kuşam tarzını benimseyip özünü anlayamamış tiplerin ele alındığı, Recaizâde'nin Araba Sevdası romanının da temel konumu olan toplumsal problemdir.

Mensur Şiir — Düz yazı biçiminde yazılmış ancak ••• duygular, imgeler ve coşkulu bir üslup barındıran metin türüdür. Sami Paşazâde Sezai'nin Küçük Şeyler kitabındaki 'Bir Kitabe-i Seng-i Mezar' adlı metin bu türe örnek gösterilebilir.

Esaret (Kölelik) — 19. yüzyıl sosyal hayatının kanayan yaralarından biri olan, insan alım satımını ve cariyelerin durumunu ifade eden temadır. Sami Paşazâde Sezai'nin Sergüzeşt romanı ve 'Düğün' hikâyesinde merkeze alınmıştır.

Ressam Bakış Açısı — Sami Paşazâde Sezai'nin Sergüzeşt romanında ve tasvirlerinde görülen, dünyayı pasif ve seyirci bir gözle, renk, ışık ve mekân detaylarına büyük bir titizlikle yaklaşarak inceleme yeteneğidir.

Küçük İnsan — Toplumda yer edinememiş, ezilmiş, sıradan, günlük hayatta kolayca karşılaşılabilen alt tabaka ••• tipleridir. Sami Paşazâde Sezai bu tipleri edebiyata taşıyarak kendinden sonraki dönemin öncüsü olmuştur.

Sansür — Tanzimat döneminde devlet yönetimi ve yerleşik düzen ile yenilikçi düşüncelerin çatışması sonucu yazarların eserlerinin yayımlanmasının engellenmesi veya kesintiye uğratılmasıdır; Recaizâde'nin Saime romanı buna uğramıştır.

Romantizm — Duyguların, hayallerin, tabiat tasvirlerinin ve aşırı trajik sonların ön planda olduğu edebi akımdır. İkinci kuşak yazarlar şiirde bu akıma bağlı kalırken romanda realizme yaklaşmışlardır.

Realizm — Gerçekliğe bağlılık, gözlem, insanı ve çevreyi olduğu gibi aktarma ilkesidir. Tanzimat ikinci kuşak yazarlarının hikâye ve romanlarında romantizmden bu anlayışa doğru bir geçiş gözlenir.

Tefrika — Roman veya hikâyelerin gazete veya dergilerde bölümler halinde teker teker yayımlanması sürecidir; örneğin Saime romanı İkdam gazetesinde bu şekilde yayımlanmıştır.

Mukaddime — Eserlerin başında yer alan ön söz veya giriş bölümüdür. Sami Paşazâde Sezai'nin Küçük Şeyler kitabının başında yer alan •••, modern hikâyenin anlayışını özetler.

Rumuzü'l-Edep — Sami Paşazâde Sezai'nin Küçük Şeyler'den sonra 1900 yılında yayımladığı; içinde hikâyeler, anılar ve makalelerin yer aldığı eseridir.