Ünite 5: Ara Nesil Dönemi Türk Edebiyatının Genel Özellikleri ve Gazete-Dergiler — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Ara Nesil edebiyatçılarının 'ılımlı' olarak adlandırılmasının temel nedenlerini, Divan edebiyatı ve Batı edebiyatı ile kurdukları ilişki üzerinden tartışınız.
Yanıt / ipucu
Bu yazarlar ne tamamen eski ne de tamamen yeni taraftarı oldukları için 'ılımlı' olarak anılırlar. Her iki geleneğin şekil ve fikir özelliklerini bilinçli bir sentezle birleştirerek kendilerine özgü bir bileşim oluşturmuşlardır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Nabizâde Nâzım'ın 'Şâiriyet' makalesindeki görüşlerini, dönemin sosyal fayda anlayışı ve bilime verilen önem bağlamında değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Nabizâde Nâzım, şiirin gençleri hayal dünyasına hapsederek verimsizleştirdiğini savunur. Sanat yerine fen ve ilim tahsil etmenin toplumsal kalkınma için daha elzem olduğunu vurgulayarak edebiyatı ikinci plana itmiştir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Ara Nesil döneminde yayımlanan süreli yayınların (gazete ve dergi) içerik çeşitliliğini ve siyasi baskı altındaki tutumlarını örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Dönemin dergileri sadece edebiyat değil; sağlık, tarım ve fen gibi çok yönlü konuları işlemiştir. İstibdat yönetimi nedeniyle siyasetten uzak durmuş ve kapaklarında 'siyasetten başka her şeyden bahseder' ibaresini kullanmışlardır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Mehmet Celal'in 'Tasvîr-i Cânân' şiiri üzerinden 'anjambman' (ulantı) tekniğinin Türk şiirindeki yerini ve önemini araştırınız.
Yanıt / ipucu
Anjambman, bir cümlenin anlam bütünlüğünün mısra sonlarında bitmeyip diğer mısralara taşmasıdır. Bu teknik, Ara Nesil şairleri tarafından başlatılmış ve Servet-i Fünun dönemine zemin hazırlamıştır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Ara Nesil döneminde kullanılan kafiye anlayışını (göze göre mi kulağa göre mi) ve Hasan Asaf’ın 'Burhan-ı Kudret' şiirinin bu tartışmadaki rolünü analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Dönemde kafiyenin göze mi yoksa kulağa mı hitap etmesi gerektiği tartışılmıştır. Hasan Asaf'ın şiirindeki harf farklılıkları, bu tartışmayı alevlendiren somut bir örnek teşkil etmiştir.
