Gurbetçi Kavramı1960'lı yıllarda Avrupa'nın işgücü açığı olan ülkelerine (özellikle Almanya'ya) giden Türk işçilerini ve bu göç olgusunun yarattığı parçalanmış aileler, kültürel çatışmalar ve ekonomik katkılar gibi derin toplumsal sorunları ifade eden kavramdır. Metinde, bu olgunun günlük yaşamın ve edebiyatın vazgeçilmez bir parçası haline geldiği vurgulanmıştır.
Tiyatro Kürsüsü (Ankara Üniversitesi)1958'de DTCF'ye bağlı kurulan Tiyatro Enstitüsü'nün 1964'te dört yıllık lisans eğitimi veren birime dönüştüğü, ilk başkanlığını Prof. Dr. Melahat Özgü'nün yaptığı, Türk tiyatrosuna akademik eğitmenler, eleştirmenler ve sanatçılar kazandıran ilk kurumdur.
Ulusal Türk TiyatrosuAltmışlı yıllarda oyun yazarlığının desteklenmesi ve geleneksel gösteri sanatlarının (Ortaoyunu, gölge oyunu, köy seyirlik oyunları) çağdaş ve modern uygulamalar içinde kullanılması amacıyla geliştirilen iki temel tiyatro tartışması başlığından biridir.
Bölge TiyatrolarıÇok partili dönemde kapatılan Halkevleri'nin yerini doldurmak ve kültürel kalkınmayı üç büyük kent (İstanbul, Ankara, İzmir) dışına yaygınlaştırmak amacıyla 1960'larda tasarlanan ancak türlü anlaşmazlıklarla kanunlaşamamış olan tiyatro projesidir.
Muhsin Hoca'nın KurmaylarıMuhsin Ertuğrul'un Şehir Tiyatrosu'nun başına geçtiğinde yeni ve modern bir tiyatro atılımı gerçekleştirmek amacıyla kadroya aldığı Tunç Yalman, Şirin Devrim, Engin Cezzar, Genco Erkal, Ayla Algan ve Beklan Algan gibi genç oyuncu, yönetmen ve tasarımcılardan oluşan dinamik sanatçı grubudur.
Kabare TiyatrosuGüncel siyasal konuları, toplumsal ve kültürel yozlaşmaları iğneleyici bir dille parodi, skeç ve müzik aracılığıyla gülünç ama acı bir açıyla sergileyen, doğaçlamaya açık tiyatral türdür. Türkiye'de 1960'ların ortalarından itibaren yaygınlaşmış, en tanınmış örneklerini Devekuşu Kabare ile vermiştir.
Epik TiyatroGeleneksel Aristotelesçi/dramatik yanılsamayı kırarak seyircide eleştirel bir bilinç uyandırmayı amaçlayan, Bertolt Brecht'in öncülük ettiği ve Sermet Çağan, Vasıf Öngören gibi isimler vasıtasıyla Türk tiyatrosunda olgun örnekleri verilen anlatıcı ve göstermeciliğe dayalı tiyatro biçimidir.
Absürd (Uyumsuz) Tiyatroİnsanın evrendeki anlamsızlığını, yalnızlığını, iletişim kuramamasını ve varoluşsal bunalımlarını konu alarak geleneksel dramatik yapı kurallarını reddeden, altmışlı yıllarda Türk oyun yazarlığında (örneğin soyut ve simgeci yaklaşımlarda) denenen tiyatro akımıdır.
Altyapı ve Üstyapı İlişkisiMarksist estetik ve sosyolojide ekonomik yapının (üretim ilişkileri, mülkiyet) hukuk, siyaset, sanat ve din gibi kültürel kurumları (üstyapı) şekillendirdiğini savunan yaklaşım olup, altmışlı yılların politik oyun yazarlarında (örneğin Sermet Çağan'ın 'Ayak Bacak Fabrikası') düzenin bozukluğunu açıklamakta temel bir analiz aracı olarak kullanılmıştır.
Antika/Anti-KahramanGeleneksel kusursuz kahraman kalıplarının dışına çıkan, toplumun düzen dışından umut bağladığı; Keşanlı Ali, Kerpiç Memet, Şeyh Bedrettin, Atçalı Kel Mehmet ve Pir Sultan Abdal gibi adaletsizlikleri çözmek için yaratılmış renkli ve sarsıcı tiyatro kişilikleridir.
12 Mart Muhtırası1971 yılında Türk siyasal yaşamında sol hareketlerin, aydınların, üniversitelerin ve işçi örgütlenmelerinin yükselişini kesmek, 'kanun ve nizam hakimiyeti' adı altında baskı ve kısıtlamalar getirmek amacıyla Türk Silahlı Kuvvetleri tarafından verilen askeri muhtıradır.
Milliyetçi Cephe (MC) Hükümetleri1970'li yılların ikinci yarısında hiçbir partinin tek başına iktidar olamadığı, sağ partilerin koalisyonlarla kurduğu ve ülkedeki siyasal kamplaşma ile çatışma ortamını derinleştiren kısa vadeli hükümet ortaklıklarıdır.
Tiyatro 701970-1980 dönemi Türk tiyatrosu anahtar kavramları arasında yer alan, dönemin sanatsal ve eleştirel ortamını yansıtan süreli yayın/tiyatro çevrelerinin odak noktalarından biri olan kavram veya yayındır.
