← Ünite 5Ünite 5: Fiil Çekimi: Zaman, Görünüş, Kip — Veri Tablosu
Fiil Çekimi: Zaman, Görünüş ve Kip Kategorileri
| Kategori | Temel Unsurlar / Ekler | Anlam ve İşlev Özellikleri |
|---|
| Geçmiş Zaman | -DX ve -mXş | -DX doğrudan bilgi (gerçeklik), -mXş dolaylı bilgi ve kanıtsallık bildirir. |
| Şimdiki Zaman | -(X)yor, -mAktA, -(A/X)r | Yüksek odaklı sınırlar arasılık veya geniş zaman (genel-geçer doğruluk) ifade eder. |
| Gelecek Zaman | -(y)AcAk | Geleceğin kurgusal doğası gereği plan, tasarı ve istek anlamları barındırır. |
| Dönüşümlü Eylem | Son-dönüşümlü ve ön-dönüşümlü | Doğal bir durum değişikliğine veya kritik sınıra sahip eylem kılınışlarıdır. |
| Dönüşümsüz Eylem | Homogen yapılı eylemler | Belirgin bir başlangıç veya bitiş dönüşümü bildirmeyen kılınış biçimidir. |
| Bilgi Kipliği | -(A/X)r, -Abil-, -mAlI | Konuşurun bilginin gerçekliğine dair olasılık, varsayım ve tahminlerini yansıtır. |
| Eylem Kipliği | Yükümlülük ve Dinamik kiplik | Zorunluluk, izin, istek, gönüllülük ve yeterlilik gibi içsel/dışsal etkenleri bildirir. |
| Birleşik Çekimler | -(y)DX, -(y)mXş, -(y)sA | Zaman ve kip ekleri üzerine gelerek geçmiş zaman, dolaylı bilgi veya koşul anlamı kurar. |
SponsorluReklam Alanı · 300 × 250