Ünite 2: Sıfat Tamlaması ve Sayı Grubu — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Metinde geçen 'altın hızma', 'gümüş yüzük' gibi örneklerden yola çıkarak, isimlerin sıfatlaşması konusunu araştırınız ve günlük dilden bu duruma örnek teşkil eden üç farklı sıfat tamlaması yazarak tamlayan ve tamlanan unsurlarını gösteriniz.
Yanıt / ipucu
Öğrenci 'demir kapı', 'plastik bardak' veya 'tahta masa' gibi örnekler vermelidir. Bu örneklerde ilk kelimeler (demir, plastik, tahta) aslında birer isimken, kendilerinden sonra gelen isimleri niteleyerek sıfat görevini üstlenmiştir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Sıfatlar ile zarfların cümle içindeki işlevlerini karşılaştırınız. Bir kelimenin sıfat mı yoksa zarf mı olduğunu belirlerken hangi dilbilgisel kriterleri ve soruları kullanmanız gerektiğini açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Sıfatlar isimleri niteler veya belirtirken, zarflar fiilleri, fiilimsileri veya yüklemleri etkiler. İsme sorulan 'nasıl?' sorusu sıfatı buldururken (örn: güzel yazı), fiile sorulan 'nasıl?' sorusu zarfı buldurur (örn: güzel yazdı).
Alıştırma 3myders hazırladı
Sayı gruplarının yazım kurallarını ve yapısal özelliklerini inceleyiniz. 'Yüz yirmi beş' ve 'üç bin beş yüz' gibi sayı gruplarında kelimelerin sıralanış mantığını basamak sistemine göre açıklayarak neden ayrı yazıldıklarını tartışınız.
Yanıt / ipucu
Sayı gruplarında büyük sayı önce, küçük sayı sonra gelir ve basamak sistemine göre eksiz birleşirler. Karışıklığı önlemek için ayrı yazılırlar, ancak çek ve senet gibi ticari belgelerde güvenliği sağlamak amacıyla bitişik yazılırlar.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sıfat tamlamalarının cümledeki farklı görevlerini örneklendirmek amacıyla; bir sıfat tamlamasının sırasıyla 'özne', 'nesne' ve 'yüklem' görevinde kullanıldığı üç özgün cümle kurunuz.
Yanıt / ipucu
Örnek cümleler: 'Kırmızı araba kapıda bekliyor' (Özne), 'Dün akşam eski arkadaşımı gördüm' (Nesne), 'En sevdiğim mevsim sıcak yazdır' (Yüklem). Bu cümlelerde sıfat tamlamaları ilgili ögeleri oluşturmaktadır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Sayı sıfatlarının beş alt türünü (asıl, sıra, üleştirme, kesir, topluluk) araştırınız. Her bir türe uygun birer örnek bularak bu sıfatların isimleri hangi yönlerden belirttiğini analiz ediniz.
