DemografiNüfusun büyüklüğü, dağılımı, yaş, cinsiyet, etnik köken, doğum, ölüm ve göç hareketleri gibi yapısal özelliklerini ve gelecek eğilimlerini bilimsel ve istatistiksel yöntemlerle inceleyen nüfus bilimidir.
Formel DemografiNüfusun matematiksel ve istatistiksel yönüyle ilgilenen, doğurganlık ve ölüm oranlarındaki mevcut eğilimleri ve bunların nüfus artışı üzerindeki niceliksel etkilerini analiz eden demografi alt dalıdır.
Sosyal DemografiToplumsal, ekonomik ve kültürel faktörlerin nüfus yapısı, hareketleri ve demografik süreçler üzerindeki etkilerini ve bu süreçlerin toplumsal sonuçlarını inceleyen demografi alanıdır.
Demografik DönüşümTarım toplumundan sanayi toplumuna geçiş sürecinde, yüksek doğum ve ölüm oranlarından, önce ölüm oranlarının düşmesiyle yaşanan nüfus patlamasına, ardından doğum oranlarının da düşmesiyle nüfusun dengelenmesine kadar geçen tarihsel süreci ifade eden kavramdır.
İncinebilirlik (Vulnerability)Eğitim, sağlık ve sosyal kaynakların eşitsiz dağılımı nedeniyle nüfusun bazı kesimlerinin risklere karşı daha savunmasız hale gelmesi durumudur; afetler ve kriz anlarında bu grupların durumu daha da kötüleşir.
Damgalama (Stigmatization)Sosyolojik olarak, bir kişi ya da grubun sosyal kimliğini, değerini ve saygınlığını küçültmek veya azaltmak amacıyla onlara yönelik uygulanan olumsuz etiketleme ve dışlama süreçleridir.
ÖtekileştirmeBizden olmadığı düşünülen, hoşlanılmayan veya istenmeyen özelliklere sahip olduğu iddia edilen kişi veya grupları dışlama, onları kendinden farklı ve daha aşağı bir konumda konumlandırma sürecidir.
Azınlık GrupBir toplumda egemen olan baskın gruba kıyasla, sahip oldukları fiziksel veya kültürel özellikler nedeniyle hak, hizmet ve kaynaklardan eşit derecede faydalanamayan, ayrımcılığa maruz kalan insan topluluğudur.
Baskın GrupToplum içinde en yüksek güce, ayrıcalıklı statülere, kaynakların kontrolüne sahip olan ve diğer gruplar üzerinde egemenlik kuran toplumsal gruptur.
Karşı-Kentleşme (Counterurbanization)Nüfusun yoğun olduğu büyük kent merkezlerinden, nüfusun daha az olduğu kırsal alanlara, banliyölere veya müstakil yerleşim birimlerine doğru gerçekleşen göç hareketidir.
Yeniden Kentleştirme (Reurbanization)Karşı-kentleşme süreciyle boşalan veya nüfusu azalan kent merkezlerini yeniden canlandırmak ve nüfusu tekrar bu alanlara çekmek amacıyla uygulanan kentsel ve politik geri dönüş süreçleridir.
Kentçilik (Urbanism)Büyük kentlerde ortaya çıkan, aşırı tüketime dayalı, bilgi yoğun, yabancılara karşı daha hoşgörülü ve ikincil ilişkilerin hakim olduğu kentsel yaşam tarzı ve kent kültürüdür.
Aşırı Kentleşme (Overurbanization)Özellikle gelişmekte olan ülkelerde, kentlerin nüfus büyüme hızının, kentin mevcut altyapı, istihdam, eğitim ve sağlık hizmetleri kapasitesini aşması sonucu ortaya çıkan kentsel yığılma sorunudur.
Primate KentBir ülkedeki ekonomik kaynakların, gücün ve yatırımların tek bir büyük kentte toplanmasıyla ortaya çıkan, ülkenin diğer kentlerine kıyasla devasa büyüklükte ve baskın olan lider kent modelidir (örneğin Bangkok veya Jakarta).
Yaratılmış Çevre (Physical Infrastructure)David Harvey tarafından geliştirilen, sermaye birikimi ve kapitalizmin ihtiyaçları doğrultusunda inşa edilen, yıkılan ve yeniden üretilen kentsel altyapı, bina ve mekan organizasyonudur.
Kolektif TüketimManuel Castells'in kuramında yer alan, kentsel alandaki toplu taşıma, konut, altyapı, okul ve hastane gibi devlet ve pazar işbirliğiyle sunulan ve kentsel toplumsal hareketlerin odağını oluşturan kamusal hizmetlerin tüketimidir.
Sivil/Uygar DikkatsizlikErving Goffman'ın kavramsallaştırdığı, kentsel alanlardaki aşırı nüfus yoğunluğu nedeniyle bireylerin sokakta karşılaştıkları yabancılarla göz teması kurmaktan kaçınarak birbirlerini rahatsız etmeme ve görmezden gelme davranışıdır.
