Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Bencillik ile benmerkezcilik (egosantrizm) arasındaki temel farkları günlük yaşamdan birer örnek senaryo kurgulayarak açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Bencillik, bir kişinin kendi çıkarı için bilerek hareket etmesidir (örneğin, pastanın büyük dilimini kendine ayırmak). Benmerkezcilik ise başkalarının farklı bakış açıları olabileceğini bilişsel olarak kavrayamamaktır (örneğin, kendisi üşüdüğü için karşısındakinin de üşüdüğünü varsayıp ona sormadan mont giydirmeye çalışmak).
Alıştırma 2myders hazırladı
Carl Rogers'ın empati tanımında yer alan üç temel ögeyi sırasıyla analiz ediniz ve bu ögelerin her birinin iletişimdeki rolünü tartışınız.
Yanıt / ipucu
İlk öge, kişinin kendini karşısındakinin yerine koyarak onun fenomenolojik alanına girmesidir; ikinci öge, onun hem duygu hem de düşüncelerini doğru anlamaktır; üçüncü öge ise bu anlayışı sözlü veya beden diliyle karşı tarafa iletmektir. Bu üç öge sırasıyla gerçekleşmediğinde empati süreci tamamlanmamış olur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Ford'un benmerkezcilik türleri ile Kurdek ve Rodgon'un perspektif alma şekillerini eşleştirerek her birine birer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Görsel benmerkezcilik algısal perspektif alamama (örneğin, yol tarif ederken kendi yönünü esas alma), bilişsel benmerkezcilik bilişsel perspektif alamama (farklı kültürlerin düşünme biçimini yadırgama) ve duygusal benmerkezcilik ise duygusal perspektif alamama (başkasının üzüntüsünü anlamsız bulma) ile doğrudan ilişkilidir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Transaksiyonel Analiz (TA) kuramındaki üç ego-durumunu (Ebeveyn, Çocuk, Yetişkin) bir iş yerinde yaşanan kriz anı üzerinden örneklendirerek canlandırınız.
Yanıt / ipucu
Kriz anında Ebeveyn benliği hata yapanı yargılayıp kuralları hatırlatır; Çocuk benliği panik yapar, sorumluluktan kaçar veya isyan eder; Yetişkin benliği ise 'şimdi ve burada'ki verilere odaklanarak rasyonel çözüm yolları üretir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Saldırgan, çekingen ve güvenli davranış biçimlerinin iletişimde verdikleri temel mesajları karşılaştırarak güvenli davranışın önemini değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Saldırgan davranış 'ben önemliyim, sen değilsin', çekingen davranış 'sen önemlisin, ben değilim' mesajını verirken; güvenli davranış 'ben de önemliyim, sen de önemlisin' mesajını iletir. Güvenli davranış, hem kendi haklarını koruduğu hem de karşı tarafa saygı gösterdiği için iletişim kalitesini en üst düzeye çıkarır.
