Doğrusal ProgramlamaAmaç fonksiyonu ve kısıtların doğrusal bağlantılarla ifade edildiği bir en iyileme yöntemidir. Örnek: Sosis ve salam üretiminde kârı en büyüklemek için kurulan model.
Karar DeğişkeniProblemin çözümünde değeri bulunmak istenen bilinmeyenlerdir. Örnek: A1 ve A2 tedarikçilerinden alınacak et miktarları.
Amaç FonksiyonuEn iyilenmesi (en büyük veya en küçük) istenen hedefi temsil eden matematiksel ifadedir. Örnek: Enb z = 6A1 + 7A2.
KısıtlarSistemin sahip olduğu kapasite, hammadde veya talep gibi sınırlamaların matematiksel ifadesidir. Örnek: 0.2A1 + 0.3A2 <= 1.6 (Sosis talebi).
Uygun ÇözümProblemin tüm kısıtlarını sağlayan karar değişkeni değerleridir. Örnek: Bir araba alımında motor gücü ve yakıt kısıtlarını sağlayan araçlar.
En İyi ÇözümUygun çözümler arasından amaç fonksiyonuna en iyi değeri sağlayan çözümdür. Örnek: En düşük fiyatlı aracı seçmek.
OrantılılıkHer bir faaliyetin katkısının, o faaliyetin düzeyi ile doğru orantılı olmasıdır. Örnek: 1 ton etten 0.2 ton sosis üretiliyorsa, A1 ton etten 0.2*A1 ton üretilir.
ToplanabilirlikToplam katkının, bireysel katkıların toplamına eşit olmasıdır. Örnek: Toplam kârın, her bir üründen elde edilen kârların toplamı olması.
BölünebilirlikKarar değişkenlerinin her türlü reel sayı değerini alabilmesidir. Örnek: Üretim miktarının tam sayı olması gerekmez, 6.5 ton gibi değerler alabilir.
BelirlilikModeldeki tüm parametrelerin sabit ve bilinen değerler olmasıdır. Örnek: Bir ürünün birim kârının 6000 TL olarak sabit kabul edilmesi.
İşaret KısıtlarıKarar değişkenlerinin negatif olamayacağını belirten kısıtlardır. Örnek: A1 >= 0 ve A2 >= 0.
Fonksiyonel KısıtlarKarar değişkenleri ve parametreler arasındaki doğrusal ilişkileri içeren sınırlamalardır. Örnek: Hammadde kullanımını sınırlayan eşitsizlikler.
Sistem AnaliziProblemin parametrelerinin, hedeflerinin ve kısıtlarının titizlikle belirlenmesi sürecidir. Örnek: Bir işletmede üretim birimleriyle yapılan görüşmeler.
Grafik ÇözümProblemin uygun çözüm alanının koordinat düzleminde çizilerek en iyi noktanın bulunmasıdır. Örnek: İki değişkenli bir problemin doğru grafikleriyle çözümü.
Artık KısıtUygun çözüm alanını etkilemeyen, fazlalık oluşturan kısıttır. Örnek: Diğer kısıtların altında kalan bir kısıt doğrusu.
Diyet ProblemiGerekli vitamin/enerji değerlerini en düşük maliyetle sağlayan besin karışımını bulma problemidir. Örnek: Çocuğun alması gereken vitaminleri en ucuz menüyle karşılamak.
Ulaştırma ProblemiFabrikalardan dükkânlara ürün gönderimini en düşük maliyetle planlama problemidir. Örnek: İki fabrikadan üç dükkâna masa taşıma planı.
Kanonik ŞekilDP probleminin tüm kısıtlarının eşitlik olduğu ve izole değişkenlerin bulunduğu özel formdur. Örnek: x1 - 3x3 + 3x4 = 6.
Temel Uygun ÇözümKanonik şekilde temel değişkenlerin sağ taraf sabitine eşitlendiği, diğerlerinin sıfır olduğu çözümdür. Örnek: x1=6, x2=4, x3=x4=0.
Temel DeğişkenKanonik formda her kısıtta sadece bir kez bulunan ve katsayısı +1 olan değişkendir. Örnek: x1 ve x2.
Temel Dışı DeğişkenKanonik formda temel değişkenler haricindeki diğer değişkenlerdir. Örnek: x3 ve x4.
Optimallik KriteriKanonik formda temel dışı değişkenlerin katsayıları negatifse çözümün en iyi olduğunu belirten kuraldır. Örnek: En büyükleme probleminde negatif katsayılar.
Sınırsızlık KriteriAmaç fonksiyonunun uygun çözüm alanında sonsuza gitmesidir. Örnek: Pozitif katsayılı bir değişkenin kısıtları ihlal etmeden artırılabilmesi.
Simpleks YöntemG. Dantzig tarafından geliştirilen, çok değişkenli DP problemlerini çözmek için kullanılan yöntemdir. Örnek: 1947 yılında geliştirilen algoritma.
Pivot İşlemiSimpleks yöntemde tablo üzerinde yapılan, temel değişkenleri değiştiren matematiksel işlemdir. Örnek: Bir değişkeni temel değişkenler arasına sokma işlemi.
