Ünite 3: Dünya'nın Jeolojik Geçmişinde Buzullaşmalar ve Temel Nedenleri — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Croll'un teorisinde öne sürülen yörünge değişimlerinin, buzul dönemlerini tek başına açıklamakta neden yetersiz kaldığını teorinin eksik yönlerini dikkate alarak tartışınız.
Yanıt / ipucu
Croll'un teorisi, buzul dönemlerinin kuzey ve güney yarımkürelerde dönüşümlü olarak gerçekleşmesini öngörür ancak bu durum her zaman gözlenmemiştir. Ayrıca, gerçek buzul dönemlerinin süresi Croll'un periyodik yörünge değişimlerinden çok daha uzun sürebilmektedir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Buzul dönemlerinde deniz seviyesinin yaklaşık 150 metre düşmesinin, canlıların coğrafi dağılımı üzerindeki etkilerini karasal köprüler kavramı üzerinden bir örnekle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Deniz seviyesinin düşmesiyle sığ kıta sahanlıkları karaya dönüşmüş ve Sibirya-Alaska gibi karasal köprüler oluşmuştur. Bu köprüler, flora ve faunanın daha önce ulaşamadıkları kıtalara göç etmesini ve dünya genelinde yayılmasını sağlamıştır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Buzul dönemlerinde deniz seviyesinin yaklaşık 150 metre düşmesinin, canlıların coğrafi dağılımı üzerindeki etkilerini karasal köprüler kavramı üzerinden örneklerle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Deniz seviyesinin düşmesiyle sığ kıta sahanlıkları karaya dönüşmüş ve Sibirya-Alaska ile Sumatra-Java gibi karasal köprüler oluşmuştur. Bu köprüler, flora ve faunanın daha önce ulaşamadıkları yeni kıtalara ve adalara göç ederek yayılmasını sağlamıştır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Atmosferin yansıtıcılık (albedo) özelliğinin ve sera gazlarının miktarındaki değişimlerin küresel iklim üzerindeki etkilerini karşılaştırarak analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
Yüksek albedo güneş ışınlarının uzaya geri yansımasını sağlayarak soğumaya yol açarken, sera gazlarının artışı güneş ışınlarını atmosferde tutarak küresel ısınmaya neden olur. Her iki mekanizma da atmosferin enerji dengesini zıt yönlerde etkiler.
Alıştırma 3myders hazırladı
Atmosferin yansıtıcılık (albedo) özelliğinin değişmesi ile volkanik faaliyetler ve sera gazları arasındaki ilişkiyi, dünya sıcaklığı üzerindeki etkileri açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Volkanik faaliyetler atmosfere salınan partiküllerle albedoyu artırıp güneş ışınlarını yansıtarak soğumaya yol açabilirken, sera gazlarının artışı güneş ışınlarını atmosferde tutarak küresel ısınmaya neden olur.
Alıştırma 4myders hazırladı
Kıtaların kayması ve okyanus akıntılarının yön değiştirmesi gibi levha tektoniği hareketlerinin buzul çağlarının oluşumundaki rolünü araştırıp açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kıtaların coğrafi konumlarındaki değişimler, okyanus akıntılarını ve atmosferik sirkülasyonları yeniden şekillendirerek kutup bölgelerine giden sıcaklık transferini engeller. Bu durum, bölgesel ve küresel ölçekte soğuma eğilimlerini başlatarak buzullaşmayı tetikler.
Alıştırma 4myders hazırladı
Pleistosen dönemde Avrupa'da gerçekleşen dört büyük buzul dönemini kronolojik olarak sıralayarak, buzul arası (interglacial) dönemlerin ekosistemler üzerindeki etkisini araştırınız.
Yanıt / ipucu
Buzul dönemleri sırasıyla Günz, Mindel, Riss ve Würm'dür. Bu dönemlerin arasındaki buzul arası evrelerde sıcaklıklar artmış, ekosistemler kısmen toparlanmış ve canlılar kutuplara ya da yüksek rakımlara doğru çekilmiştir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Pleistosen dönemindeki buzul (Günz, Mindel, Riss, Würm) ve buzul arası (interglacial) dönemlerin ekosistemler ve canlıların hareketleri üzerindeki etkilerini karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Buzul dönemlerinde soğuk iklim nedeniyle ekosistemler baskı altında kalmış ve canlılar göç etmek zorunda kalmış ya da yok olmuştur. Buzul arası dönemlerde ise sıcaklıkların artmasıyla ekosistemler toparlanmış ve canlılar kutup veya yüksek rakımlı bölgelere doğru geri çekilmiştir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Kıtaların kayması ve okyanus akıntılarının yön değiştirmesi gibi levha tektoniği hareketlerinin, buzul çağlarının şiddeti üzerindeki rolünü coğrafi açıdan değerlendiriniz.
Yanıt / ipucu
Karaların coğrafi konumlarındaki değişimler, okyanus akıntılarını ve atmosferik sirkülasyonları doğrudan etkiler. Bu durum, kutup bölgelerine giden sıcak su ve hava akışını keserek bölgesel veya küresel soğuma eğilimlerini ve buzullaşmanın şiddetini belirler.
