Ana Sayfa » Ankara Üniversitesi ANKADEM » Jeofizik Mühendisliği Bölümü » Genel Jeoloji ve Laboratuarı 1 (2 – 2 – 3 – 4)

Ünite 8: Mineraller 2 — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Mineral — Belirli bir kimyasal bileşime ve düzenli bir içyapıya (kristal kafesine) sahip olan doğal katı maddelerdir. Örneğin kuvars ve kalsit birer mineraldir.

Mohs Sertlik Çizelgesi — Friedrich Mohs tarafından 1822 yılında geliştirilen, mineralleri en yumuşağından en sertine (1'den 10'a) doğru sıralayan pratik bir sertlik derecelendirme skalasıdır.

Dilinim — Minerallerin dış kuvvetler etkisiyle zayıf atomik bağ düzlemleri boyunca düzgün yüzeyler oluşturarak kopma özelliğidir. Mika minerali bu özelliğe mükemmel örnektir.

Kırılma (Fracture) — Minerallerin dilinim düzlemlerinden farklı doğrultularda, pürüzlü, lifli veya konkoidal gibi düzensiz yüzeyler oluşturarak kopma özelliğidir. Kuvars kırılmaya iyi bir örnektir.

Çizgi Rengi — Bir mineralin sarsılmamış porselen bir levha üzerinde sürülmesiyle bıraktığı renkli ince toz izidir. Hematit her zaman kırmızı-kahverengi çizgi rengi verir.

Parlaklık — Mineral yüzeyinin ışığı yansıtma kalitesi olup kimyasal bağ tipiyle doğrudan ilişkilidir. Metalik ve metalik olmayan olarak iki ana gruba ayrılır.

Özgül Ağırlık — Bir mineralin havadaki ağırlığının, aynı hacimdeki saf suyun ağırlığına oranıdır. Kuvarsın özgül ağırlığı 2,65 gr/cm³'tür.

Kristal Şekli (Özşekilli) — Mineralin içindeki düzenli atomik yapının dış yüzeye düzgün yüzey, kenar ve köşe oluşturacak şekilde yansımasıdır. Öhedral kristal geometrisini tanımlar.

Kristal Biçimi — Jeologların bir kristal veya kristal grubunun genel görünümünü tanımlamak için kullandığı iğne şekilli, lifsi, prizmatik gibi niteleyici sıfatlardır.

Amorf — İç atomik düzenlenme göstermeden katılaşan ve belirli bir geometrik kristal şekli olmayan maddelerdir. Opal amorf minerallere örnektir.

Silikatlar — Yer kabuğunun ana mineral grubunu oluşturan, temel bir Si atomunun dört O atomu ile çevrilmesiyle oluşan silis-oksijen tetrahedron yapısına sahip minerallerdir.

Tetraheder — Bir silisyum atomunun merkezde yer alıp dört oksijen atomu tarafından çevrelenmesiyle oluşan piramit benzeri temel silis-oksijen yapıtaşıdır.

Oksitler — Metal katyonlarının oksijen anyonlarıyla bağlanmasıyla oluşan, yüksek metal içeriği nedeniyle cevher mineralleri olarak bilinen gruptur. Magnetit ve hematit örneklerdir.

Sülfitler — Metal katyonlarının kükürt (S) anyonu ile bağlanmasıyla oluşan, çoğunlukla metalik parlaklığa sahip minerallerdir. Pirit ve galen bu gruba girer.

Sülfatlar — Metal katyonlarının kükürt-oksijen anyonik grubu (SO4) ile birleşmesiyle oluşan ve yer yüzeyinde sudan çökelmeyle meydana gelen jips gibi minerallerdir.

Halitler — Anyon olarak periyodik cetvelin ikinci kolonundaki halojen iyonlarını (klorin, florin) içeren mineral grubudur. Kaya tuzu (NaCl) ve florit örnek verilebilir.

Karbonatlar — CO3 molekülünün anyon vazifesi gördüğü ve kalsiyum veya magnezyum gibi elementlerin bağlandığı, kalsit ve dolomitin yer aldığı mineral sınıfıdır.