← Ünite 5
Sponsorluk

Ünite 5: Sponsorluk Kategorileri

Sponsorluk İlişkisinin Doğası
Sponsorluk, finansal veya ayni destek sağlayan sponsor kuruluş ile bu desteğe karşılık tanıtım fırsatları sunan kişi, kuruluş ya da etkinlik arasındaki iki taraflı ve stratejik bir iletişim ilişkisidir.
Sponsorluk Sınıflandırmasının Temelleri
Aydemir Okay'ın tasnifine göre sponsorluklar; sponsor açısından, sponsorluğu yapılan taraf açısından ve kuruluşun faaliyete verdiği stratejik öneme göre olmak üzere üç temel kategori altında sınıflandırılır.
Sponsor Katkı Türleri
Sponsor kuruluşların sağladığı destekler; nakdi (parasal) destekler ile ayni destekler (malzeme-teçhizat-ekipman temini ve operasyonel süreçleri kapsayan hizmet sponsorluğu) olarak üçe ayrılır.
Sponsor Sayısına Göre Ayrım
Organizasyonun finansmanındaki rol dağılımına göre; mali yükün çoğunu üstlenip isim hakkını alan 'ana sponsor' ve her birinin farklı bir sektörel kategoriyi üstlendiği 'ortak sponsor' ayrımı yapılır.

Anahtar Kavramlar

Ana SponsorDesteklenecek organizasyonun mali yükümlülüğünü çoğunlukla tek başına üstlenen ve bu katkısı sayesinde genellikle etkinliğin isim hakkını elde ederek yüksek düzeyde tanıtım avantajı sağlayan kuruluştur.
Ortak SponsorBir organizasyonu desteklemek üzere birden fazla firmanın devreye girmesi ve her birinin sadece kendi faaliyet sahasına giren özel bir alanda (örneğin sadece ulaşım veya sadece yiyecek) destek sunmasıyla oluşan sponsorluk türüdür.
Profesyonel SponsorKendi sektöründeki rakiplerine karşı üstünlük sağlamak, pazar payını artırmak ve marka bilinirliğini en üst seviyeye çıkarmak amacıyla sponsorluğu tamamen ticari ve pazarlama odaklı bir araç olarak kullanan firmalardır.
Yarı Profesyonel SponsorTicari kâr elde etme amacından ziyade, sağlık, eğitim ve bilim gibi alanlarda toplumsal gelişimi desteklemek üzere kurulmuş vakıf ve derneklerin yürüttüğü sponsorluk faaliyetleridir.
Klasik SponsorSponsorluğu doğrudan ticari veya pazarlamaya yönelik bir satış artırma faaliyeti olarak görmeyip, öncelikli olarak hedef kitlesiyle arasında samimi ve olumlu bir iletişim köprüsü kurmayı amaçlayan kuruluştur.
Tek Taraflı SponsorlukBir kurum veya kuruluşun sponsorluk faaliyetlerini spor, sanat, kültür veya çevre gibi ana alanlardan yalnızca bir tanesine odaklayarak tüm bütçe ve enerjisini bu alanda yoğunlaştırmasıdır.
Çok Taraflı SponsorlukÖzellikle çok uluslu büyük firmaların, farklı hedef kitlelerine aynı anda ulaşabilmek amacıyla spor, sanat, çevre ve kültür gibi birbirinden farklı birçok alanda eş zamanlı sponsorluk projeleri yürütmesidir.
Genişlik SeviyesiSponsorluğu yapılan faaliyetlerin amatör düzeyde, fazla yoğun olmayan ve profesyonel nitelik taşımayan, ancak daha mütevazı bütçelerle belirli hedef grupları üzerinde kalıcı etkiler bırakan en düşük yoğunluk seviyesidir.
Faaliyet SeviyesiToplumda belirli bir tanınırlığa ulaşmış profesyonel sporcuların veya sanatçıların katıldığı, düzenli yarışmalar ve etkinlikler aracılığıyla kamuoyunun ilgisinin yüksek düzeyde tutulduğu orta yoğunluktaki sponsorluk seviyesidir.
Zirve SeviyesiDünyaca ünlü sporcuların, sanatçıların veya bilim insanlarının yer aldığı, ulusal ve uluslararası düzeyde devasa bütçeler gerektiren ve küresel ölçekte tanınırlık sağlayan en yüksek sponsorluk yoğunluk seviyesidir.
Pasif SponsorlukGenellikle orta büyüklükteki firmaların sponsorluk mekanizmasını test etmek amacıyla büyük bütçeler ayırmadan, deneme mahiyetinde gerçekleştirdikleri küçük ölçekli destekleme faaliyetleridir.
Odaklanmış SponsorlukFirmaların kendi uzmanlık alanlarıyla ilişkili, spesifik ve daha önce fazla sponsor desteği almamış özel alanları seçerek bütçelerini planlı ve düzenli bir şekilde bu noktalara kanalize ettiği sponsorluk yaklaşımıdır.
Aktif SponsorlukBüyük ölçekli firmaların, geniş kitlelerce takip edilen spor, sanat ve çevre gibi alanlarda kurumsal iletişim stratejilerinin bir parçası olarak yürüttükleri yüksek bütçeli, planlı ve sürekli sponsorluk faaliyetleridir.

Diğer Önemli Bilgiler

Sponsor Kurumların Nitelikleri

Sponsorluğu gerçekleştiren kurumlar amaçlarına göre; ticari odaklı 'profesyonel', sosyal amaçlı vakıf ve derneklerden oluşan 'yarı profesyonel' ve iyi niyet ile toplumsal faydayı gözeten 'klasik' sponsorlar olarak ayrılır.

Desteklenen Tarafın Profesyonellik Derecesi

Sponsorluk desteği alan kişi veya gruplar; geçimini tamamen bu işten sağlayan 'profesyoneller', asıl mesleği farklı olan 'yarı profesyoneller' ve sadece belirli giderleri için destek arayan 'amatörler' olarak sınıflandırılır.

Faaliyetin Yoğunluk Seviyeleri

Desteklenen faaliyetin etki alanı ve bütçesine göre; yerel düzeydeki 'genişlik seviyesi', düzenli profesyonel etkinlikleri içeren 'faaliyet seviyesi' ve olimpiyatlar gibi küresel organizasyonları kapsayan 'zirve seviyesi' bulunur.

Stratejik Önem Derecesine Göre Yaklaşımlar

Kuruluşların sponsorluğa bakış açısına göre; deneme amaçlı düşük bütçeli 'pasif sponsorluk', spesifik alanlara bütçe yoğunlaştıran 'odaklanmış sponsorluk' ve pazarlama stratejisinin merkezine konan yüksek bütçeli 'aktif sponsorluk' modelleri mevcuttur.

Sınavda Dikkat Et

  • Sponsorluk katkı türlerini (para, malzeme, hizmet) karıştırmayın; havayolu şirketinin uçuş desteği sağlaması doğrudan 'Hizmet' sponsorluğuna örnektir.
  • Ana sponsorun en büyük avantajının 'isim hakkı' elde etmek olduğunu ve bunun firmaya ücretsiz medya görünürlüğü sağladığını unutmayın.
  • Ortak sponsorlukta 'sektörel teklik' kuralı vardır; yani bir organizasyonda aynı sektörden (örneğin iki farklı rakip otel) ortak sponsor yer alamaz.
  • Yarı profesyonel sponsorların ticari kâr amacı gütmeyen vakıf ve dernekler olduğunu, genellikle eğitim ve bilim gibi alanları desteklediğini aklınızda tutun.
  • Sponsorluğa verilen öneme göre yapılan sınıflandırmada (pasif, odaklanmış, aktif) bütçe ve planlama düzeyinin pasiften aktife doğru arttığına dikkat edin.