Ünite 3: Muayene ve Değerlendirme — Önemli Kavramlar

Kalbin sol ventrikülünün kasılması (sistol) esnasında, kanın aorttan yüksek bir basınçla arterlere pompalanmasıyla damar içinde oluşan en yüksek basınç değeridir. Halk arasında büyük tansiyon olarak bilinir.

Kalbin gevşemesi (diyastol) esnasında arteriyel sistemde kalan en düşük kan basıncı değeridir. Halk arasında küçük tansiyon olarak adlandırılır.

Kişinin yatar veya oturur pozisyondan aniden ayağa kalkmasıyla beyin kan akımının geçici olarak azalması sonucu oluşan ani tansiyon düşmesidir.

Vücut sıcaklığının 40 °C'nin üzerine çıktığı, vücudun kendi ısı düzenleme mekanizmalarının bozulduğu ve sıcakla ilişkili ciddi klinik tabloların geliştiği durumdur.

Vücudun ısı üretimi veya ısıyı koruma mekanizmaları arasındaki dengenin bozularak vücut sıcaklığının 35 °C'nin altına düşmesi ve organ sistem fonksiyonlarının tehlikeye girmesidir.

Erişkin bir bireyde dinlenme halindeki nabız hızının dakikada 100 atımın üzerinde olması durumudur.

Erişkin bir bireyde dinlenme halindeki nabız hızının dakikada 60 atımın altında olması durumudur.

Genellikle nabız sayısının dakikada 130'un üzerinde olduğu, şok ve ağır kanama durumlarında hissedilen, hızlı ve elden kayıp gidiyormuş hissi veren zayıf nabız türüdür.

Solunum hızının yaş gruplarına göre belirlenen normal sınırların üzerinde olması durumudur; örneğin erişkinlerde dakikada 20'nin üzerindeki solunum sayısıdır.

Solunum hızının normal değerlerin altına inmesi durumudur; örneğin erişkinlerde dakikada 12'nin altındaki solunum hızıdır.

Hastanın nefes alıp vermede zorluk yaşaması, nefes darlığı çekmesi ve buna bağlı olarak kanın oksijenlenmesinde bozulma gözlenmesi durumudur.

Tırnak yatağına basınç uygulanıp bırakıldıktan sonra, kapiller damarların tekrar kanla dolarak pembe rengine dönmesi için geçen süredir; normalde 2 saniyenin altındadır.

Sağ ve sol gözbebeklerinin (pupillerin) birbirinden farklı boyutlarda olması durumudur; beyin sapı hasarı veya kafa içi basınç artışını düşündürür.

Solunum döngüsü boyunca anlık karbondioksit konsantrasyonlarının grafiksel ve sayısal olarak ölçülmesi ve ventilasyon durumunun izlenmesi yöntemidir.

Hastanın acil sağlık sistemini (112) aktive etmesine neden olan, kendi sözcükleriyle ifade ettiği en belirgin ve rahatsız edici şikayetidir.