Ünite 8: Akut Medikal ve Cerrahi Problemler 2 — Önemli Kavramlar

Hasta veya yaralının kendisini ve çevresindeki kişileri doğru teşhis edebilmesi, bulunduğu coğrafi konumu/yeri bilmesi ve içinde bulunulan zaman dilimini gün, ay, yıl bazında doğru algılaması durumudur.

İnme sırasında beynin beslenmesi bozulan ana hasarlı bölgesinin komşuluğunda yer alan, perfüzyonun sınırda olduğu ancak doğru tansiyon yönetimiyle kurtarılabilecek olan risk altındaki canlı beyin dokusudur.

Beyin kan akımının geçici olarak kesilmesiyle oluşan, inme benzeri nörolojik bulguların ortaya çıktığı ancak bu bulguların 24 saat içinde hiçbir kalıcı hasar bırakmadan tamamen düzeldiği tablodur.

Nöbet aktivitesinin kesintisiz olarak 5 dakikadan uzun sürmesi veya hastanın bilinci yerine gelmeden ardışık olarak tekrarlayan nöbetler geçirmesi durumudur; acil sedasyon ve entübasyon gerektirir.

Kan şekerinin 250 mg/dl'nin üzerine çıkmasıyla hücrelerin glukozu kullanamayıp yağları yıkması sonucu keton cisimciklerinin birikmesi ve vücutta asidoz tablosunun gelişmesiyle karakterize ölümcül metabolik acildir.

Diyabetik ketoasidoz gibi derin metabolik asidoz durumlarında, vücudun biriken asidi karbondioksit yoluyla dışarı atmak için geliştirdiği derin, hızlı ve gürültülü solunum paternidir.

Serum potasyum seviyesinin 5 mmol/L'nin üzerine çıkması durumudur; özellikle böbrek yetmezliği olan hastalarda EKG'de T sivriliği ve ölümcül aritmilerle kendini gösterir.

Vücut çekirdek sıcaklığının normal sınırların altına düşerek 35°C veya daha düşük seviyelerde ölçülmesiyle karakterize, kalp ve solunum fonksiyonlarını baskılayan klinik durumdur.

Vücuda giren bir alerjene karşı dakikalar içinde gelişen, en az iki organ sistemini etkileyen, larengeal ödem ve hipotansiyon gibi ölümcül bulgularla seyreden sistemik aşırı duyarlılık reaksiyonudur.

Hücre ve dokuların hayati fonksiyonlarını sürdürebilmesi için gerekli olan oksijen ve besin maddelerinin yetersiz perfüzyon nedeniyle sağlanamaması ve atıkların uzaklaştırılamaması durumudur.

Vücudun ağır bir enfeksiyona karşı geliştirdiği, kendi doku ve organlarına zarar vermesine yol açan, organ yetmezliği ve ölüm riski yüksek olan kontrolsüz sistemik yanıttır.

İçi boş organ perforasyonlarında (yırtılmalarında) karın içi zarların irritasyonu sonucu karın duvarı kaslarının istemsiz olarak aşırı kasılması ve dokunulduğunda tahta sertliğinde hissedilmesi bulgusudur.

Karın bölgesinden geçen ana atardamar olan aortanın duvar yapısının zayıflayarak çapının normalin üzerinde genişlemesi ve balonlaşması durumudur; yırtılması durumunda ölümcül iç kanamaya yol açar.

Genişlemiş veya anevrizmatik damarların üzerinden elle yapılan muayenede (palpasyonda), kanın türbülanslı akışına bağlı olarak hissedilen titreşim veya üfürüm hissinin fiziksel algısıdır.

Bağırsakları besleyen mezenter damarların tıkanması sonucu bağırsak dokusunda iskemi ve nekroz gelişmesiyle karakterize, yüksek mortaliteye sahip akut karın tablosudur.