Ünite 7: İlişkilerine Dair Bazı Özel Durumlar — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Başlangıçtaki imkânsızlık ile sonraki imkânsızlık arasındaki farkları, edimin objektif ve sübjektif imkânsızlık durumlarını ve bunların sözleşmenin geçerliliğine etkilerini içerecek şekilde açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Başlangıçtaki objektif imkânsızlık sözleşmeyi kesin olarak hükümsüz kılarken (TBK m. 27), sübjektif imkânsızlıkta sözleşme geçerli kurulur ve borçlu tazminatla sorumlu olur. Sonraki imkânsızlıkta ise borçlunun kusuruna göre borç sona erer veya tazminat borcuna dönüşür.
Alıştırma 2myders hazırladı
Borcun ifasının borçlunun sorumlu tutulamayacağı (kusursuz olduğu) sonraki bir nedenle imkânsızlaşması durumunda, borçlunun TBK m. 136 uyarınca yerine getirmesi gereken yükümlülükleri ve iade sürecini belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Kusursuz sonraki imkânsızlıkta borç sona erer; borçlu aldığı edimleri sebepsiz zenginleşme hükümlerine göre iade etmeli ve imkânsızlığı alacaklıya gecikmeksizin bildirmelidir, aksi takdirde bildirmemeden doğan zararlardan sorumlu olur.
Alıştırma 3myders hazırladı
Borçlu temerrüdünün gerçekleşmesi için aranan muaccellik ve ihtar şartlarını açıklayarak, hangi özel durumlarda borçluya ihtar çekilmesine gerek kalmaksızın temerrüdün kendiliğinden oluşacağını belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Temerrüt için borcun muaccel olması ve kural olarak alacaklının ihtarı gerekir. Belirli veya kesin vadeli işlemlerde vadenin geçmesiyle, haksız fiillerde fiil tarihinde, sebepsiz zenginleşmede ise zenginleşme tarihinde ihtar gerekmeden temerrüt gerçekleşir.
Alıştırma 4myders hazırladı
Tam iki taraflı sözleşmelerde borçlunun temerrüdü hâlinde alacaklıya tanınan üç seçimlik hakkı ve bu hakların kullanılabilmesi için gereken ek süre (mehil) verme kuralının istisnalarını açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Seçimlik haklar: Aynen ifa ve gecikme tazminatı, aynen ifadan vazgeçip müspet zarar tazminatı veya sözleşmeden dönüp menfi zarar tazminatıdır. Borçlunun durumundan süre vermenin etkisiz olacağı anlaşılıyorsa, ifa yararsız kalmışsa veya kesin vadeli işlemlerde ek süre verilmesine gerek yoktur.
Alıştırma 5myders hazırladı
Borcun kötü ifası (gereği gibi ifa edilmemesi) kavramını tanımlayarak, kötü ifanın borcun hiç ifa edilmemesinden farkını ve alacaklının hak kaybına uğramamak için yapması gereken bildirimleri açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Kötü ifada bir ifa eylemi vardır ancak bu eylem ayıplı veya eksiktir (hiç ifa etmemede ise eylem yoktur). Alacaklı, kötü ifadan doğan zararların tazminini isteyebilir ancak hak kaybına uğramamak için kanuni gözden geçirme ve ihbar külfetlerini yerine getirerek haklarını saklı tuttuğunu bildirmelidir.
