Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » İşletme Lisans Programı » Davranış Bilimleri

Ünite 4: Tutumlar — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 40 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Tutum — Bireylerin nesne, kişi, olay veya durumlara yönelik geliştirdikleri olumlu ya da olumsuz değerlendirme, yargı ve eğilimleri içeren psikolojik bir durumdur. Örneğin, bir bireyin elektrikli otomobilleri çevre dostu bulması ve sevmesi o konudaki tutumunu yansıtır.

Bilişsel Bileşen — ABC modelinin bir parçası olan, bireylerin tutum nesnesine ilişkin bilgi, mantıksal düşünce ve zihinsel değerlendirmelerinden oluşan boyutudur. Örnek olarak, elektrikli araçların daha ucuz taşıma maliyeti sağladığını bilmek bilişsel bileşendir.

Duygusal (Duyuşsal) Bileşen — Tutum nesnesine karşı yaşanan hisleri, duygusal tepkileri ve bunların yoğunluğunu ifade eden bileşendir. Örneğin, kişinin ekonomik ve ekolojik faydalarından ötürü elektrikli otomobillere hayranlık duyması duygusal bileşendir.

Davranışsal Bileşen — Bireyin tutum nesnesine karşı sergilediği ve başkaları tarafından gözlemlenebilen eyleme yönelik eğilimleridir. Örneğin, fiyat listelerini incelemek ve bayilerle görüşerek araç satın almaya yönelmek davranışsal bileşendir.

İnanç — Bir fikrin doğruluğuna veya gerçekliğine dair zihinsel kabul, kanaat ve gerçeğe ilişkin bilişsel yargılar bütünüdür. İnançlar bireylerin kararlarına rehberlik eden zihinsel şemalardır.

Değer — Bireylerin dünyayı algılama, yargıda bulunma ve hareket etme biçimlerine rehberlik eden, iyiyi ve kötüyü ayırt etmeyi sağlayan genelleştirilmiş ilkelerdir. Örneğin ekolojik çevrenin korunmasını önemli bulmak bir değerdir.

İdeoloji — Grupların algılarını ve uygulamalarını düzenleyen, izole fikirler yerine birbiriyle ilişkili inanç, değer ve sembolleri içeren yapılandırılmış ortak sosyal inanç çerçevesidir.

Kişilik — İnsanların belirli durumlara karşı tutarlı ve öngörülebilir tepkiler vermesini sağlayan, bireyi diğerlerinden ayıran kalıcı özellikler bütünüdür. Kişilik tutumların oluşumunu doğrudan etkiler.

Öğrenme — Bir edimin pekiştirilmesi sonucunda ortaya çıkan ve davranışta veya zihinsel yapıda nispeten kalıcı değişim yaratan süreçtir. Ödül, ceza ve taklit yoluyla tutumların temelini oluşturur.

Sosyal Sınıf — Aynı veya benzer yaşam tarzını benimseyen, gelir durumu ve eğitim düzeyi açısından ortak noktalara sahip insanların meydana getirdiği toplumsal tabakalardır. Kişinin sosyal sınıfı tutumlarını şekillendirir.

Gerekçeli Eylem Teorisi — Planlı davranışı tahmin etmek amacıyla geliştirilen ve davranışların temel belirleyicisi olarak 'niyeti' gören teoridir. Niyetin arkasında tutumlar ve öznel normlar yer alır.

Algılanan Davranışsal Kontrol — Ajzen'in Planlı Davranış Teorisine eklediği, bireyin bir davranışı gerçekleştirme konusundaki yetkinlik ve imkan algısını ifade eden değişkendir.

MODE Modeli — Fazio tarafından geliştirilen, tutumların davranışları her zaman otomatik belirlemediğini, ilişkinin kişinin motivasyonuna ve algıladığı fırsata bağlı olduğunu savunan modeldir.

Bileşik Model — Eagly ve Chaiken tarafından geliştirilen, tutumların inanç, duygu ve önceki davranışlarla şekillendiğini ve davranışa yansıması için motivasyon ve fırsat gerektirdiğini savunan modeldir.

Thurstone Tipi Ölçek — Tutumların psikolojik bir süreklilik gösterdiği varsayımıyla, eşit aralıklarla dağıtılmış referans ölçekleri (genellikle 1 ile 11 arası) kullanarak ölçüm yapmayı sağlayan doğrudan ölçüm aracıdır.

Likert Tipi Ölçek — Rensis Likert tarafından geliştirilen, kişilerin bir ifadeye olan yatkınlık derecelerini 3, 5 veya 7 puanlı aralıklarla (kesinlikle katılsın/katılmasın) derecelendirdiği yaygın tutum ölçme aracıdır.

Duygusal Anlam Ölçeği — Osgood tarafından geliştirilen, bireylerin bir nesneye dair duygusal anlamlarını ve çağrışımlarını karşıt anlamlı sıfat çiftleri üzerinden değerlendirmesine imkan veren semantik farklılık ölçeğidir.

Projektif Testler — Bireye belirsiz bir uyarıcı vererek duygu ve düşüncelerini yansıtmasını sağlayan, tutumların ve kişiliğin dolaylı yoldan ölçülmesinde kullanılan test teknikleridir (Örn. Rorschach testi).