Yönetim DüşüncesiYönetimin işlevleri, amacı ve kapsamına dair mevcut bilgi birikimini içeren disiplinler arası bir alandır. Toplumsal, ekonomik ve teknolojik değişimlerle evrilen bu düşünce, modern uygulamaların temelini oluşturur.
Bilimsel YönetimFrederick Taylor tarafından geliştirilen, iş süreçlerini bilimsel yöntemlerle analiz ederek en verimli çalışma biçimini belirlemeyi amaçlayan yaklaşımdır. Gereksiz hareketlerin elenmesi ve zaman etüdü temel unsurlarıdır.
BürokrasiMax Weber'e göre teknik açıdan en yüksek verimliliği sağlayan, kurallara dayalı ve hiyerarşik yönetim modelidir. Liyakat, yazılı kurallar ve tarafsızlık ilkeleri üzerine inşa edilmiştir.
Komuta BirliğiHenri Fayol'un bir çalışanının yalnızca tek bir üstten emir alması gerektiğini belirten ilkesidir. Bu ilke, organizasyonda yetki karmaşasını ve kaosu önlemeyi amaçlar.
Hawthorne EtkisiÇalışanların kendilerine ilgi gösterildiğinde ve değer verildiğini hissettiklerinde, fiziksel koşullardan bağımsız olarak verimliliklerinin artması fenomenidir. Neo-klasik yönetimin doğuşuna yol açmıştır.
X TeorisiDouglas McGregor'un, insanların doğuştan tembel olduğu, işten kaçtığı ve ancak zorlanarak çalıştırılabileceği varsayımına dayanan yönetim görüşüdür.
Y Teorisiİnsanların çalışmayı oyun veya dinlenme kadar doğal gördüğü, sorumluluk alabildiği ve yaratıcı olduğu varsayımına dayanan demokratik yönetim anlayışıdır.
Sistem YaklaşımıÖrgütü birbirine bağımlı parçalardan oluşan, girdileri çıktılara dönüştüren ve dış çevreyle etkileşim halindeki açık bir bütün olarak ele alan modern yönetim görüşüdür.
Durumsallık YaklaşımıHer durum için geçerli tek bir yönetim ilkesi olmadığını, en iyi yönetim tarzının örgütün yapısı, teknolojisi ve çevresi gibi değişkenlere bağlı olduğunu savunan yaklaşımdır.
Z TeorisiWilliam Ouchi tarafından geliştirilen, Japon yönetim tarzı ile Amerikan yönetim tarzını karşılaştıran ve kültürel uyumu vurgulayan yaklaşımdır.
Toplam Kalite Yönetimi (TKY)Kaliteyi tüm çalışanların sorumluluğu olarak gören, sürekli iyileştirme ve müşteri tatmini odaklı bir yönetim felsefesidir. Deming ve Juran temel öncüleridir.
Yalın YönetimSüreçlerdeki israfları ve katma değer yaratmayan adımları ortadan kaldırarak verimliliği artırmayı hedefleyen, Kaizen (sürekli iyileştirme) odaklı yaklaşımdır.
Dış Kaynak Kullanımı (Outsourcing)Bir örgütün temel yetenekleri dışındaki faaliyetlerini (temizlik, güvenlik vb.) uzmanlaşmış başka firmalara devretmesi stratejisidir.
Öğrenen OrganizasyonlarÇevresel değişimleri sürekli izleyen, hatalardan ders çıkaran ve bilgisini sürekli güncelleyerek değişime uyum sağlayan dinamik yapılardır.
Değişim Mühendisliğiİş süreçlerinin radikal bir şekilde yeniden tasarlanarak maliyet, kalite ve hız gibi performans ölçütlerinde çarpıcı iyileştirmeler yapılmasıdır.
Yasal-Rasyonel OtoriteYetkinin kişilere değil, pozisyonlara ve yazılı kurallara bağlı olduğu otorite tipidir. Modern bürokrasinin temel dayanağıdır.
Fonksiyonel Usta BaşılıkTaylor'un önerdiği, bir işçinin farklı uzmanlık alanlarına sahip (planlama, disiplin vb.) birden fazla ustabaşına bağlı olması sistemidir.
İstisnalar İlkesiYöneticilerin rutin işleri astlarına bırakıp sadece olağan dışı veya stratejik öneme sahip durumlarla ilgilenmesi gerektiğini savunan Taylor ilkesidir.
Hiyerarşi (Skaler Zincir)En üst yöneticiden en alt çalışana kadar uzanan kesintisiz yetki ve iletişim hattıdır. Fayol bu zincirde hızı artırmak için 'köprü' yöntemini önermiştir.
Entelektüel SermayePost-modern dönemde insanın sadece bir iş gücü değil, sahip olduğu bilgi ve deneyimle örgütün en değerli varlığı haline gelmesini ifade eden kavramdır.
