Nokta TahminiPopulasyon parametresini tahmin etmek amacıyla örnek verilerinden hesaplanan ve sayı doğrusu üzerinde tek bir noktaya karşılık gelen istatistiksel değerdir. Örneğin, seçilen 30 hastanın kan şekeri ortalamasının 95 mg/dL olarak bulunması bu parametrenin nokta tahminidir.
Aralık TahminiNokta tahmininden yararlanarak, bilinmeyen bir populasyon parametresinin belirli bir güven düzeyiyle içinde yer alabileceği alt ve üst sınırların belirlenmesi sürecidir. Örneğin, bir ilçedeki şeker hastalığı oranının %95 güvenle %13.6 ile %26.4 arasında olacağının öngörülmesi bir aralık tahminidir.
SapmasızlıkBir örneklem istatistiğinin beklenen değerinin, tahmin etmek için kullanıldığı populasyon parametresine eşit olması özelliğidir. Örnek aritmetik ortalamasının beklenen değeri populasyon ortalamasına eşit olduğu için aritmetik ortalama sapmasız bir tahmincidir.
KararlılıkÖrneklemdeki gözlem sayısı (n) arttıkça, elde edilen nokta tahmininin populasyon parametresine giderek daha fazla yaklaşması ve hatanın azalması durumudur. Örnek boyutu büyüdükçe aritmetik ortalamanın gerçek populasyon ortalamasına yaklaşması buna örnektir.
EtkinlikAynı populasyon parametresini tahmin eden sapmasız tahminciler arasında varyansı en küçük olan tahmincinin sahip olduğu özelliktir. Aritmetik ortalamanın varyansı medyanın varyansından daha küçük olduğu için aritmetik ortalama medyana göre daha etkindir.
YeterlilikBir nokta tahmincisinin, örneklemde yer alan tüm gözlemlerin taşıdığı bilgileri hesaplama sürecine dahil etme ve kullanma becerisidir. Aritmetik ortalama örnekteki tüm fertlerin değerlerini kullandığı için mod ve medyana göre daha yeterli bir tahmincidir.
Güven Katsayısı (1-α)Hesaplanan güven aralığının, tahmin edilmek istenen gerçek populasyon parametresini kendi içinde barındırma olasılığıdır. Genellikle %90, %95 veya %99 gibi yüksek olasılık değerleri olarak araştırmacı tarafından belirlenir.
Hata Seviyesi (α)Populasyon parametresinin, hesaplanan güven sınırlarının dışında kalma (aralığa düşmeme) olasılığını ifade eden risk düzeyidir. %95 güven düzeyinde çalışıldığında hata seviyesi α = 0.05 (yani %5) olarak alınır.
Güven AralığıAralık tahmininde hesaplanan üst güven sınırı ile alt güven sınırı arasında kalan ve parametrenin bulunmasının beklendiği sayısal bölgedir. Üst sınır ile alt sınır arasındaki fark (b-a) şeklinde hesaplanır.
Merkezi Limit TeoremiOrijinal dağılımı ne olursa olsun, belirli bir populasyondan çekilen yeterince büyük örneklemlerin ortalamalarının dağılımının normal dağılıma yaklaşacağını öngören temel istatistik teoremidir. Bu teorem sayesinde varyansı bilinen durumlarda Z dağılımı kullanılabilir.
Serbestlik DerecesiBir istatistiksel hesaplamada, verilerin üzerinde hiçbir kısıtlama olmaksızın serbestçe değişebilen gözlem sayısıdır. t ve Ki-Kare dağılımlarında güven sınırları hesaplanırken genellikle n-1 serbestlik derecesi kullanılır.
