Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Elektrik akımının şiddeti, temas şekli ve uzuvların ıslaklık durumu gibi faktörlerin elektrik çarpmasının ciddiyeti üzerindeki etkilerini günlük yaşamdan örnekler vererek karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, ıslak elle elektrikli aletlere dokunmanın (düşük direnç/yüksek akım) kuru elle dokunmaya kıyasla neden daha ölümcül olduğunu açıklamalı ve akım şiddeti arttıkça vücutta oluşan hasarın (karıncalanmadan kalp durmasına) nasıl değiştiğini analiz etmelidir.
Alıştırma 2myders hazırladı
İletken, yalıtkan ve yarı iletken malzemelerin atomik yapılarını (son yörüngelerindeki elektron sayılarını) inceleyerek, kuruyken yalıtkan olan tahta veya plastiğin ıslandığında nasıl iletken hâle geldiğini araştırınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, son yörüngede 4'ten az elektron barındıranların iletken, 4'ten fazla olanların yalıtkan olduğunu belirtmeli; suyun yüksek iletkenlik özelliği sayesinde ıslanan yalıtkan malzemelerin yüzeyinde akım geçişine izin veren bir iletken kanal oluştuğunu açıklamalıdır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Elektrik enerjisi elde etme yöntemlerinden 'piezoelektrik olay' ile 'fotovoltaik sistemler' arasındaki çalışma prensibi farklarını karşılaştırarak her birine birer kullanım alanı örneği bulunuz.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, piezoelektrik yöntemin mekanik basınç/kristal deformasyonu ile elektrik ürettiğini (örneğin çakmaklar veya hassas sensörler), fotovoltaik sistemlerin ise ışık enerjisini doğrudan elektriğe dönüştürdüğünü (güneş panelleri) ortaya koymalıdır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Bir elektrik bakım atölyesinde çalışan personelin kullanması gereken 'İzole Eldiven' ile 'Antistatik Ayakkabı' donanımlarının işlevlerini ve koruma mekanizmalarını güvenlik açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, izole eldivenin yüksek gerilimin (90 kV'a kadar) vücuda geçmesini engelleyen yalıtkan bir bariyer olduğunu; antistatik ayakkabının ise tam tersine vücutta biriken statik elektriği güvenli şekilde toprağa deşarj ederek kıvılcım oluşmasını önlediğini açıklamalıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
Elektrikle çalışmalarda en önemli toplu koruma yöntemlerinden biri olan 'Topraklama' işleminin çalışma prensibini ve 'Koruma Topraklaması' ile 'İşletme Topraklaması' arasındaki farkı açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Öğrenci, topraklamanın cihaz gövdesindeki kaçak akımı toprak hattı üzerinden güvenli bir şekilde kısa devre yaparak uzaklaştırdığını belirtmeli; koruma topraklamasının insanları cihaz metal aksamından koruduğunu, işletme topraklamasının ise sistemin normal çalışmasını güvenceye aldığını vurgulamalıdır.
