Ana Sayfa » Atatürk Üniversitesi ATA AÖF » Tarih Lisans Programı » Yeni ve Yakınçağ Avrupa Tarihi

Ünite 5: Fransız İhtilali ve Napolyon Dönemi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Mutlakiyet (Mutlak Monarşi) — Ülkenin siyasi, sosyal, ekonomik ve hukuksal bütün güçlerinin ve yetkilerinin tek bir kişinin, yani kralın elinde toplandığı yönetim biçimidir. Metinde, Fransa kralı XIV. Louis'nin 'devlet benim' anlayışıyla bu durumu en üst seviyeye çıkardığı belirtilmektedir.

Feodalite (Derebeylik) — Orta Çağ'dan kalma, toprak sahiplerinin köylüler üzerinde mutlak hakimiyet kurduğu ve siyasi otoritenin parçalandığı bir sistemdir. Fransa'da merkezi krallıklar kurulmasına rağmen feodalite izleri gümrük duvarları ve asillerin ayrıcalıklarıyla sürmüştür.

Aydınlanma Çağı — XVIII. yüzyılda akıl, bilim, doğa, mutluluk, erdem ve faydacılığın ön plana çıktığı, devlet yönetimi ile birey haklarının sorgulandığı düşünsel dönemdir. Fransa bu akımın en çok geliştiği ve Montesquieu, Voltaire gibi filozofların yetiştiği merkezdir.

États Généraux (Sınıflar Meclisi) — Fransa'da asiller, rahipler ve halk temsilcilerinden oluşan, yasama yetkisi olmayıp sadece krala mali destek ve danışma amacıyla toplanan meclistir. 1789'da mali iflası önlemek için 1614'ten sonra ilk kez toplanması ihtilali tetiklemiştir.

Tiers-Etat (Halk Sınıfı) — Asiller ve rahipler sınıfı dışındaki bankacı, tüccar, sanayici, memur, doktor, avukat ve köylülerden oluşan ayrıcalıksız üçüncü sınıftır. Ülkenin tüm vergi yükünü sırtında taşıyan bu sınıf, ihtilalin ana dinamiğini oluşturmuştur.

Kurucu Meclis — Milli Meclis ilan edilen halk temsilcilerinin 9 Temmuz 1789'da adını değiştirerek anayasa hazırlamak üzere yetkilendirdiği meclis organıdır. Feodal ayrıcalıkları kaldırmış ve İnsan ve Vatandaş Hakları Bildirisi'ni ilan etmiştir.

Bastille Kalesi — Paris'te bulunan ve aynı zamanda hapishane olarak kullanılan, Fransa'da mutlakiyetin ve baskının en büyük sembolü olan kaledir. 14 Temmuz 1789'da halk tarafından basılarak ateşe verilmesi Fransız İhtilali'nin fiili başlangıcı kabul edilir.

Konvansiyon Meclisi — Yasama Meclisi'nin ardından 20 Eylül 1792'de toplanan ve ilk iş olarak krallığı kaldırıp Cumhuriyeti ilan eden meclistir. Bu dönemde kral XVI. Louis idam edilmiş ve Terör Yönetimi uygulanmıştır.

Direktuvar Dönemi — 1795 Anayasası ile kurulan, yürütme yetkisinin meclis tarafından seçilen beş üyeli bir kurula (direktöre) verildiği 1795-1799 arasındaki yönetim dönemidir. İç politikada başarısız olunca Napolyon'un darbesiyle yıkılmıştır.

Konsüllük Dönemi — Napolyon'un 9 Kasım 1799 darbesiyle Direktuvar yönetimini yıkarak kurduğu, üç konsülden oluşan ve birinci konsül olarak tüm yetkinin Napolyon'da toplandığı dönemdir. 'Despotik cumhuriyet' olarak nitelendirilmiştir.

Code Napoleon (Napolyon Kanunları) — Napolyon döneminde çıkarılan ve Fransa'nın ilk kapsamlı medeni kanunu olma özelliğini taşıyan yasal düzenlemedir. Fransa'da hukuk birliğini ve devrim sonrası toplumsal dönüşümü güvence altına almıştır.

Kıta Ablukası — Napolyon'un denizlerde mağlup edemediği İngiltere'yi ekonomik açıdan çökertebilmek amacıyla 21 Kasım 1806'da ilan ettiği ve Avrupa devletlerinin İngiltere ile ticaret yapmasını yasaklayan ambargodur.

Milliyetçilik Akımı — Fransız İhtilali sonrasında yayılan, her milletin kendi devletini kurma hakkına sahip olduğunu savunan fikir akımıdır. Bu akım özellikle çok uluslu Avusturya-Macaristan ve Osmanlı gibi imparatorlukların yıkılışında ana rol oynamıştır.