Ünite 12: FTSE-100 Endeksine Ait Spot Fiyatlar ve Vadeli İşlem Fiyatları Arasındaki İlişkinin — Örnekler

Bir borsa yatırımcısı, FTSE-100 spot fiyatları ile vadeli işlem fiyatlarının grafiklerini üst üste koyduğunda her iki serinin de zaman içinde sürekli yukarı yönlü bir trend izlediğini ve düz çizgiler halinde kalmadığını görür. Bu durum, her iki fiyat serisinin de düzey değerlerinde durağan olmadığını, yani birim kök barındırdığını gösterir. Ancak iki grafik birbirine paralel şekilde aynı yöne saptığı için, aralarında uzun dönemli ortak bir hareket ve ilişki olabileceğine dair ilk görsel ipucunu verir.

Analist, spot fiyatlar ile vadeli işlem fiyatları arasındaki farkı temsil eden kalıntı serisini kaydeder ve bu yeni serinin grafiğini çizer. Fiyatların kendileri sürekli yükselip durağan olmasa da aralarındaki bu fark serisinin (kalıntıların) zaman içinde belirli bir ortalama etrafında dengede kaldığı ve durağanlaştığı görülür. Bu durum, iki serinin uzun dönemde birbirine bağlı hareket ettiğini, yani aralarında bir koentegrasyon ilişkisi olduğunu kanıtlar.

Yapılan analizler sonucunda, spot piyasadaki fiyat değişimlerinin vadeli işlem fiyatlarındaki değişimleri tahmin etmede istatistiksel olarak anlamlı bir etkisi olduğu belirlenmiştir. Buna karşın, vadeli işlem fiyatlarındaki değişimlerin spot piyasa fiyatlarını etkilemediği görülmüştür. Bu durum, FTSE-100 endeksinde bilgi akışının ve fiyat hareketlerinin spot piyasadan vadeli işlem piyasasına doğru tek yönlü gerçekleştiğini gösterir.