Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Felsefe Lisans Programı » Çağdaş Sosyoloji Teorileri

Ünite 1: Sosyolojik Teori — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Teori — Olgulardan hareketle şeyleri evrensel ilişkileri içinde kavramanın ürünü olan, dünyayı anlama imkanı veren kavramlar ve ilişkiler öbeğidir. Örneğin, bir fenomeni diğer ilişkili fenomenler bağlamında açıklama girişimidir.

Sosyolojik Teori — Toplumsal dünyaya dair bilgiyi açıklamayı ve tahmini sistematik hale getiren, birbiriyle bağlantılı fikirler kümesidir. Sosyoloğun toplumsal gerçekliğe dair kabullerine dayanarak araştırma yapmasının ön şartıdır.

Toplumsal Gerçeklik — İnsanlar arası etkileşimler sonucunda üretilen, tarih içinde değişen, içinde düzenliliklerin yanı sıra çatışma ve değişimi de barındıran sosyal olgulardır. Doğal gerçeklikten farklı olarak insanla diyalektik bir ilişki içindedir.

Makro Sosyoloji — Toplumu, kurumları ve büyük ölçekli yapıları merkeze alarak inceleyen sosyolojik yaklaşımdır. İşlevselcilik ve çatışmacı teori bu gruba örnek olarak gösterilebilir.

Mikro Sosyoloji — Bireylerin karşılıklı etkileşimlerine, günlük davranışlarına ve yüz yüze ilişkilerine odaklanan sosyolojik yaklaşımdır. Sembolik etkileşimcilik ve fenomenoloji bu kapsama girer.

Weltanschauung — Teorinin, onu benimseyen kişinin dünyayı algılamasını ve yorumlamasını sağlayan genel bir perspektif veya dünya görüşü olma halini ifade eden kavramdır.

Mekanik ve Organik Dayanışma — Emilé Durkheim'ın toplumsal bütünleşmeyi açıklamak için kullandığı, sırasıyla geleneksel toplumların benzerlik temelli dayanışması ile modern toplumların iş bölümüne dayalı karşılıklı bağımlılık ilişkileridir.

İdeal Tip — Max Weber'in toplumsal gerçekliği anlamak ve açıklamak için geliştirdiği, olguların saf ve mantıksal uç noktalarını gösteren analitik bir züce, araştırma aracıdır.

Diyalektik Materyalizm — Karl Marks'ın teorisinin temelini oluşturan, toplumların tarihin akışı içinde maddesel koşullar ve sınıf çatışmaları yoluyla evrildiğini savunan açıklayıcı yaklaşımdır.

Toplumlaşma (Vergesellschaftung) — Georg Simmel'in bireyler arasındaki etkileşim biçimlerini ve formları incelemek için kullandığı, toplumun soyut bir bütün değil bireylerin karşılıklı eylemleriyle sürekli üretilen bir süreç olduğunu belirten kavramdır.

Sosyal Darwinizm — Herbert Spencer'ın biyolojiden esinlenerek toplumu bir organizmaya benzettiği, kurumların ve alt örgütlenmelerin canlı bir organizma gibi evrildiğini öne süren anlayışıdır.

Pozitivizm — Doğa bilimlerinin yöntem ve yasalarının sosyal bilimlere de uyarlanabileceğini savunan, gözlenebilir olgulara ve ampirik verilere dayalı bilim anlayışıdır.