Ana Sayfa » İstanbul Üniversitesi AUZEF » Felsefe Lisans Programı » Çağdaş Sosyoloji Teorileri

Ünite 14: Postmodern Toplum Teorisi — Kavram Eşleştirme

Tur 1 / 30 / 5 eşleşti

Önce bir kavram seç, sonra karşılığı olan tanıma dokun.

Kavramlar

Tanımlar

Yukarıdan bir kavram seç.

Postmodernizm — İkinci Dünya Savaşı sonrasında Batı'da sanat, felsefe ve sosyolojide belirginleşen, Aydınlanma sonrası düşüncesinden ve modernizmden radikal bir kopuşu temsil eden eleştirel akımdır. Metinde, Batı'nın felaket getiren tarihine bir tepki ve modernizmin tabiatçılığını aşma çabası olarak tanımlanır.

Postmodernlik — Modernitenin çökmesinden sonra insanların içinde yaşadığı varsayılan kültürel durumu tanımlayan kavramdır. Toplumsal yaşamın artık eski modern kalıplarla açıklanamayacağı yeni bir kültürel atmosferi ifade eder.

Aydınlanma Felsefesi — Toplumun aklın ışığıyla aydınlatılması gerektiğini, sosyal ilerlemenin temel dinamiklerinin akıl ve bilim olduğunu savunan felsefi akımdır. Akıl, bu dönemde ontolojik bir kategori değil işlevsel bir özne olarak konumlandırılmıştır.

Pozitivist Epistemoloji — Bütün doğru bilginin bilimsel bilgi olduğu inancına dayanan ve doğa bilimlerinin yöntemlerinin tüm bilim alanlarına uygulanabileceğini savunan bilgi anlayışıdır. Sosyal bilimlerde mutlak, evrensel ve değişmez yasalara ulaşılabileceğini iddia eder.

Özne Eleştirisi — Postmodernizmin, modern toplumun ve rasyonalizmin bir icadı olarak gördüğü 'rasyonel özne' anlayışını reddetmesidir. Modern bilim dinin yerini aldığında rasyonel bireyin Tanrı'nın yerine geçtiğini öne sürerek bu kavramı iptal eder.

Görecililik (Relativizm) — Bütün bilgilerin, değerlerin ve ahlak kurallarının zamana, topluma, kişiye ve kültüre göre değişkenlik gösterdiğini savunan postmodern görüşlerden biridir. Evrensel hakikat iddialarını reddeder.

Yasa Koyucu Entelektüel — Zygmunt Bauman'ın modern çağı nitelemek için kullandığı, kendi yaşam tarzının tüm alternatiflerden üstün olduğuna inanan ve tarihin ereğini yorumlarken kendisini referans alan seçkin entelektüel tipidir.

Müphemlik — Zygmunt Bauman'ın postmodern hayatı formüle ettiği, belirsizliklerin ve farklılıkların asimile edilmeden bir arada yaşamasını sağlayan imkân olarak gördüğü kavramdır. Modernizmin aksine belirsizliği ortadan kaldırmaya çalışmaz.

Büyük Anlatı (Meta-Anlatı) — Jean-François Lyotard'ın eleştirdiği, Marksizm, Pozitivizm, Psikanaliz ve Hümanizm gibi toplumu ve tarihi evrensel bir yasaya göre açıklamaya çalışan kapsamlı teorilerdir. Postmodern dönemde bu anlatıların güvenilirliğini kaybettiği savunulur.

Enformasyon Toplumu — Alvin Toffler'ın 'Üçüncü Dalga' olarak adlandırdığı, standartlaşmanın ve merkeziyetçiliğin ortadan kalktığı, bilginin stratejik kaynak haline geldiği yeni toplum biçimidir.

Postfordist Düzenleme — Kapitalist üretim sürecinin mekânsal boyutunda teknolojik gelişmeler ve küreselleşmeyle birlikte Taylorist-Fordist düzenlemenin yerini alan yeni üretim ve yapılanma biçimidir.

Hiper Gerçeklik — Jean Baudrillard'ın kavramsallaştırdığı, kitle iletişim araçları ve simülasyonlar yoluyla ekranlarda üretilen imajların asıl gerçeğin yerini alması ve gerçekten daha gerçek hale gelmesini ifade eden durumdur.

Toplumsalın Yok Oluşu — Jean Baudrillard'ın hiper gerçeklik ve kitle iletişim araçlarının yaygınlaşması sonucu insanların televizyon seyircisine dönüşerek iletişim kurmamaları ve kitleleşmeleri nedeniyle toplumsal bağların zayıflamasını ifade eden tezidir.

Dijital Kültür — Günümüz kitle iletişim teknolojileriyle oluşan, Jean Baudrillard'a göre gerçek anlamda kendi anlam kodlarına ve bilgi birikimine dayanmayan, insan arası etkileşimi tüketen kültür biçimidir.

Yorumcu Entelektüel — Zygmunt Bauman'ın büyük anlatıların çağının kapanmasıyla birlikte postmodern döneme ait entelektüellerin yasa koyucu değil, farklı kültürel formları yorumlayan bir karaktere sahip olduğunu belirtmek için kullandığı kavramdır.