Medya OkuryazarlığıMedya iletilerini ayırt etme, sorgulama ve eleştirel bir bakışla çözümleme becerisini ifade eden eğitim sürecidir. Örneğin; bir televizyon haberinin hangi amaçla kurgulandığını analiz edebilmek.
Sihirli Mermi KuramıMedya mesajlarının izleyici üzerinde doğrudan ve kaçınılmaz bir etki yarattığını savunan kuramdır. Örnek olarak Orson Welles'in radyo yayınındaki uzaylı istilası haberine halkın sorgusuz inanması gösterilir.
Kodlama-KodaçımlamaStuart Hall tarafından geliştirilen, medya mesajlarının üretici tarafından kodlandığını ve izleyici tarafından kendi deneyimlerine göre kodaçımlandığını belirten modeldir. İzleyicinin metni farklı şekillerde yorumlayabileceğini savunur.
Kültür EndüstrisiFrankfurt Okulu'na göre medyanın kültürü metalaştırarak bireyleri pasif ve uymacı kitlelere dönüştürme sürecidir. Bireylerin gerçek ihtiyaçlarını unutup tüketim odaklı yaşamasına neden olur.
Devletin İdeolojik Aygıtları (DİA)Althusser'in kavramı olup, medyanın eğitim ve aile gibi devletin ideolojisini yeniden üreten bir araç olduğunu belirtir. Medya, egemen sınıfın rızasını kazanmak için kullanılır.
Eleştirel DüşünmeOtoriteye direnmeden itaat etmeyi reddeden, toplumsal yapıları sorgulayan zihinsel süreçtir. Medya okuryazarlığının temelini oluşturur.
Yeni MedyaSayısal tekniklerle işlenen, internet ve sosyal medya ağlarını kapsayan iletişim teknolojileridir. Geleneksel medyaya göre daha hızlı ve etkileşimlidir.
ModülerlikYeni medyanın bir özelliği olup, içeriğin birbirinden bağımsız parçalardan (metin, video, sekme) oluşmasıdır. Bir web sayfasının farklı öğelerin birleşimi olması gibi.
TemsilcilikMedyanın gerçeği olduğu gibi yansıtmadığını, onu kendi diline göre yeniden kurguladığını ifade eden ilkedir. Medya, gerçeğin bir temsilidir.
Yanlış BilinçBireylerin kendi gerçek çıkarlarının farkında olamayıp, egemen ideolojinin dayattığı değerleri benimsemesidir. Medya okuryazarlığı bu durumu kırmayı hedefler.
Sayısal TemsilYeni medya ürünlerinin sayısal kodlardan oluşması ve programlanabilir olmasıdır. Tüm dijital içeriklerin matematiksel bir temele dayanmasıdır.
Kodaçımlamaİzleyicinin medya mesajını kendi toplumsal ve kültürel süzgecinden geçirerek anlamlandırmasıdır. Her izleyicinin aynı mesaja farklı anlamlar yükleyebilme sürecidir.
EtkileşimMedya eğitimi sürecinde öğrenci ile öğretici arasında karşılıklı bilgi alışverişi ve tartışma ortamıdır. Tek taraflı aktarımın reddedildiği bir eğitim modelidir.
Bilinçli İzleyiciMedya içeriğinin ekonomi, siyaset ve estetik bağlamlarını fark edebilen, pasif kalmayan bireydir. Medya okuryazarlığı eğitiminin nihai hedefidir.
