Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
Geleneksel bütçe anlayışı ile modern bütçe anlayışını, bütçenin iktisadi ve mali fonksiyonları açısından karşılaştırarak temel farkları açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Geleneksel bütçe anlayışı sadece gelir-gider dengesini (mali denklik) sağlamayı amaçlarken, modern bütçe anlayışı bütçeyi gelir dağılımını düzeltmek, fiyat istikrarını sağlamak ve iktisadi büyümeyi gerçekleştirmek gibi makroekonomik amaçlar için aktif bir müdahale aracı olarak kullanır.
Alıştırma 2myders hazırladı
Bütçe ilkelerinden 'genellik ilkesi' ile 'birlik ilkesi' arasındaki farkları tanımlayarak, bu ilkelerin bütçe disiplini açısından önemini tartışınız.
Yanıt / ipucu
Genellik ilkesi, gelirlerin gayrisafi kaydedilmesini ve belirli bir gelirin belirli bir gidere tahsis edilmemesini öngörürken; birlik ilkesi, tüm gelir ve giderlerin tek bir bütçe belgesinde toplanmasını savunur. Her iki ilke de bütçenin şeffaflığı, denetlenebilirliği ve mali disiplinin korunması açısından kritik öneme sahiptir.
Alıştırma 3myders hazırladı
Klasik Bütçe Sistemi ile Performans Bütçe Sistemi'ni odak noktaları (girdi-çıktı) ve yönetim yaklaşımları açısından karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Klasik bütçe sistemi girdi odaklıdır ve kamu kurumlarının satın alacağı mal ve hizmetlerin listelenmesi ile mali denetime odaklanır. Performans bütçe sistemi ise çıktı odaklıdır; kurumların ne satın aldığına değil ne yaptığına, neyi başardığına ve verimliliğe odaklanır.
Alıştırma 4myders hazırladı
Sıfır Esaslı Bütçeleme Sistemi'nin işleyiş mantığını açıklayarak, bu sistemin geleneksel bütçelemeye göre getirdiği en büyük avantajı belirtiniz.
Yanıt / ipucu
Sıfır esaslı bütçelemede her yıl bütçe hazırlanırken önceki yılın ödenekleri veri kabul edilmez, tüm faaliyetler sıfırdan başlanarak değerlendirilir. Bu sistemin en büyük avantajı, önceliğini yitirmiş veya verimsiz hale gelmiş kamu harcamalarının ve programlarının kolayca elenmesini sağlamasıdır.
Alıştırma 5myders hazırladı
5018 sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu ile getirilen 'Analitik Bütçe Sınıflandırması'nın dört boyutunu araştırarak her birine birer örnek veriniz.
Yanıt / ipucu
Analitik bütçe sınıflandırması kurumsal, fonksiyonel, finansman ve ekonomik kodlama olmak üzere dört boyuttan oluşur. Örneğin, harcamayı yapan bakanlık kurumsal kodla, harcamanın eğitim veya sağlık gibi amacı fonksiyonel kodla, harcamanın türü (personel, sermaye vb.) ise ekonomik kodla gösterilir.
