Ünite 7: Kamu Harcamalarının Sınıflandırılması — Alıştırmalar
Ders kitabının açık uçlu alıştırmaları. Bunlar çoktan seçmeli sınav sorusu değil — düşünmeni, araştırmanı, kendi cümlelerinle anlatmanı isteyen etkinlikler. Kitabın verdiği örnek yanıtlar kapalı duruyor; önce kendin dene.
Alıştırma 1myders hazırladı
İdari (kurumsal) sınıflandırma yönteminin uluslararası düzeyde kamu harcamalarını karşılaştırmak için neden elverişli bir zemin sunmadığını araştırıp gerekçeleriyle açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Her ülkenin idari ve hukuki yapısı kendine özgüdür. Ayrıca ülkelerin idari teşkilatlarında yapılan bakanlıkların birleştirilmesi veya bölünmesi gibi reformlar kurumsal yapıları sık sık değiştirdiğinden, idari sınıflandırma uluslararası karşılaştırmalara uygun değildir.
Alıştırma 2myders hazırladı
Fonksiyonel sınıflandırmanın uygulanmasında karşılaşılan en büyük zorluk olan 'kamu hizmetlerinin dışsallığı ve dolaylı etkileri' konusunu eğitim ve savunma harcamaları üzerinden tartışınız.
Yanıt / ipucu
Eğitim harcamaları sadece okullaşmayı artırmaz, aynı zamanda sağlık bilincini yükseltip suç oranlarını düşürür; savunma harcamaları ise teknolojik gelişmeleri tetikleyebilir. Bu çok yönlü dışsal etkiler, harcamaların tek bir fonksiyona kesin sınırlarla atanmasını zorlaştırır.
Alıştırma 3myders hazırladı
Cari harcamalar ile yatırım harcamaları arasındaki temel farkları, her iki harcama türüne günlük hayattan ikişer örnek vererek karşılaştırınız.
Yanıt / ipucu
Cari harcamalar devletin günlük işleyişini sağlayan ve faydası bir dönemle sınırlı harcamalardır (örn. memur maaşı, kırtasiye alımı). Yatırım harcamaları ise ülkenin fiziki üretim kapasitesini artıran uzun vadeli harcamalardır (örn. baraj ve otoyol inşası).
Alıştırma 4myders hazırladı
İç borç faiz ödemeleri ile dış borç faiz ödemelerinin 'gerçek harcama' ve 'transfer harcaması' niteliği yönünden neden farklı sınıflandırıldığını analiz ediniz.
Yanıt / ipucu
İç borç ödemelerinde yeni bir üretim faktörü elde edilmeyip sadece yurt içinde satın alma gücü el değiştirdiği için transfer harcamasıdır. Dış borç ödemelerinde ise milli hasılanın bir kısmı yurt dışına aktarılarak geçmişte kullanılan yabancı kaynakların bedeli ödendiğinden gerçek harcama kabul edilir.
Alıştırma 5myders hazırladı
Mahalli idareler (belediyeler) açısından 'zorunlu harcamalar' ile 'gönüllü harcamalar' arasındaki ayrımı belediye bütçe planlaması çerçevesinde örneklendirerek açıklayınız.
Yanıt / ipucu
Belediyelerin personel maaşları, su ve kanalizasyon gibi ertelenemez hizmetleri zorunlu harcamalardır. Bütçe imkanlarına göre ertelenebilecek olan park, bahçe ve meydan düzenlemeleri gibi sosyal ve estetik harcamalar ise gönüllü (ihtiyari) harcamalar grubuna girer.
