İş-Özel Yaşam DengesiÇalışanın iş rolleri ile özel yaşam rolleri arasında, zaman, enerji ve tatmin açısından sorunsuz bir uyum sağlama çabasıdır. Örneğin, bir çalışanın mesai saatleri dışında işle ilgili e-postalara bakmaması bu dengenin bir parçasıdır.
Pozitif Psikolojiİnsanların zayıf yönleri ve hastalıkları yerine güçlü yönlerine, erdemlerine ve potansiyellerine odaklanan psikoloji hareketidir. Seligman tarafından başlatılmış olup, bireyin daha üretken ve tatmin edici bir yaşam sürmesini amaçlar.
Pozitif Psikolojik SermayeÇalışanların özyeterlilik, umut, iyimserlik ve dayanıklılık gibi pozitif özelliklerinin örgüt performansına katkısıdır. Bu sermaye, 'Kimsiniz?' sorusuna yanıt arayan, geliştirilebilir bir örgüt varlığıdır.
Duygusal EmekÜcret karşılığında çalışanın duygularını, işin gerektirdiği yüz ve beden ifadelerini oluşturacak şekilde yönetmesidir. Örneğin, bir satış elemanının sinirli bir müşteriye karşı sürekli gülümsemesi duygusal emektir.
Zamana Bağlı ÇatışmaBir role ayrılan zamanın, diğer rolün gereklerini yerine getirmeyi zorlaştırmasıdır. Vardiyalı çalışma yapan bir ebeveynin çocuğunun okul etkinliğine katılamaması buna örnektir.
Gerginliğe Bağlı ÇatışmaBir rolden kaynaklanan stres veya gerginliğin, diğer roldeki performansı olumsuz etkilemesidir. İş yerindeki bir tartışmanın eve taşınarak aile içi huzuru bozması bu durumdur.
Davranışa Bağlı ÇatışmaBir rolde beklenen davranışın, diğer roldeki beklentilerle çelişmesidir. Bir yöneticinin iş yerinde otoriter olması gerekip evde şefkatli bir ebeveyn olmaya çalışması buna örnektir.
Yüzeysel Rol YapmaÇalışanın gerçek hislerinden bağımsız olarak, sadece dışa yansıtılan yapmacık duygu ve ifadeleri yönetmesidir. Müşteriye karşı içinden gelmediği halde gülümsemek yüzeysel roldür.
Derin Rol YapmaÇalışanın sergilemesi gereken duyguyu gerçekten hissetmeye çalışarak iç dünyasını yönetmesidir. Bir garsonun müşterinin neden sinirli olduğunu anlamaya çalışarak empati kurması buna örnektir.
ÖzyeterlilikBireyin belirli bir görevi başarmak için gerekli olan bilişsel ve davranışsal kaynakları harekete geçirebileceğine dair inancıdır. Pozitif psikolojik sermayenin temel bir bileşenidir.
UmutBireyin hedeflerine ulaşmak için gerekli iradeye ve izlenecek yollara sahip olma durumudur. Pozitif psikolojik sermayenin geleceğe yönelik bir parçasıdır.
İyimserlikOlumlu durumları içten gelen, kalıcı ve kapsayıcı nedenlerle ilişkilendirme eğilimidir. Zorluklar karşısında bireyin olumlu bir bakış açısını korumasını sağlar.
DayanıklılıkAksilikler, başarısızlıklar veya olumsuz değişimler karşısında bireyin kendini toparlayabilme ve eski haline dönebilme kapasitesidir.
Diplomatik GülümsemeHochschild'ın çocukluk gözlemlerinden yola çıkarak tanımladığı, hizmet sunanların karşı tarafa karşı takındığı kontrollü ve profesyonel gülümseme maskesidir.
Eşit Olmayan MübadeleHizmet alanın (müşteri) nezaket kurallarına uymak zorunda hissetmemesine rağmen, hizmet sunanın (çalışan) bu kurallara uymasının zorunlu tutulmasıdır.
Duygusal ÇalışmaÇalışanın iş gereği değil, kendi içinden gelen bir istekle veya doğal bir süreçle duygularını ifade etmesidir. Doktorun hastasının iyileşmesine içtenlikle sevinmesi buna örnektir.
Duygu ile Çalışmaİş yerindeki diğer çalışanlarla olan sosyal etkileşim ve ilişkilerden kaynaklanan duygusal süreçlerdir.
Çalışırkenki Duygularİş dışındaki yaşamdan kaynaklanan (örneğin bir yakınını kaybetme) duygu durumunun işe yansımasıdır.
İşe İlişkin DuygularÇalışanın yaptığı işin kendisine veya işin niteliğine yönelik deneyimlediği duygusal tepkilerdir.
İş-Aile Yayılımıİş-özel yaşam dengesi kavramı yerine kullanılan, bireyin iş dışındaki yaşamına ve aile rollerine vurgu yapan alternatif bir kavramdır.
Pozitif Örgütsel DavranışPozitif psikolojinin mikro düzeyde, yani çalışanların iş yerindeki durumları ve performansları üzerinden ele alınmasıdır.
Pozitif Örgütsel EkolPozitif psikolojinin makro düzeyde, yani örgütün bütünü ve yapısı üzerinden ele alınmasıdır.
YabancılaşmaHochschild'a göre, çalışanın duygularını bir meta gibi satması sonucu kendi zihinsel ve duygusal süreçlerine olan yabancılaşmasıdır.
İnsan SermayesiÇalışanların sahip olduğu deneyim, eğitim, beceri ve bilgi birikimini ifade eden ve firmanın değerini belirleyen unsurdur.
Sosyal SermayeBireylerin sahip olduğu ilişkiler, bağlantılar ve iletişim ağlarının ekonomik amaçlarla kullanılmasıdır.
