Eğitimine devam eden çocuk işçilerin çalışma süreleri, eğitim saatleri dışında olmak kaydıyla günde en fazla 2 saat ve haftada en fazla 10 saat olarak sınırlandırılmıştır.
İş sözleşmelerine konulacak deneme süresi yasal olarak en çok 2 ay olabilir. Ancak bu süre toplu iş sözleşmeleriyle en fazla 4 aya kadar uzatılabilmektedir.
Geçici iş ilişkisi yazılı onay alınarak en çok 6 aylık süre için kurulabilir. Bu sözleşme yasal olarak en fazla 2 defa yenilenebilme sınırına tabidir.
Bir işçinin iş güvencesi hükümlerinden ve işe iade davası hakkından yararlanabilmesi için çalıştığı iş yerinde en az 30 veya daha fazla işçinin istihdam ediliyor olması şarttır.
İş sözleşmesi geçerli neden olmadan feshedilen işçi, fesih bildiriminin tebliğ edildiği tarihten itibaren 1 ay içinde iş mahkemesinde işe iade davası açmak zorundadır.
İşe iade davasını kazanan işçi, kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvuruda bulunmalıdır.
Mahkeme kararına rağmen işçiyi 1 ay içinde işe başlatmayan işveren, işçiye en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ödemekle yükümlü tutulur.
İş Kanunu uyarınca bir işçiye yaptırılacak fazla çalışma sürelerinin toplamı, olağan durumlarda bir yıl içerisinde 270 saatten fazla olamaz.
Çalışma hayatında en geç saat 20.00'de başlayarak en erken saat 06.00'ya kadar geçen ve her halükarda en fazla 11 saat süren dönem yasal olarak gece dönemi kabul edilir.
Gece dönemine denk gelen çalışmalarda işçilerin fiili çalışma sürelerinin günde 7.5 saati aşması yasal olarak kesin bir şekilde yasaklanmıştır.
Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan durumlara dayanarak fesih hakkı, olayın öğrenildiği günden başlayarak 6 iş günü ve her halükarda olayın gerçekleşmesinden itibaren 1 yıl içinde kullanılmalıdır.
14 yaşını tamamlamış ve okula gitmeyen çocukların çalışma süresi günde en çok 7 saat ve haftada 35 saattir. 15 yaşını tamamlamış çocuklar için bu süre günde 8 ve haftada 40 saattir. Okula devam eden çocukların çalışma süreleri ise eğitim döneminde günde en fazla 2 saat ve haftada 10 saat olabilir.
50 veya daha fazla işçi çalıştıran iş yerlerinde işverenler, özel sektörde %3 oranında engelli işçi çalıştırmakla yükümlüdür. Kamu sektöründe ise bu oran %4 engelli ve %2 eski hükümlü olmak üzere toplam %6 olarak uygulanır. Bu yükümlülüğe uymayan işverenlere her ay ve her çalıştırmadıkları işçi için idari para cezası uygulanır.
Bir işçinin iş güvencesi hükümlerinden yararlanabilmesi için belirsiz süreli iş sözleşmesi ile çalışması, iş yerinde en az 30 işçi istihdam edilmesi ve işçinin en az 6 aylık kıdeminin bulunması gerekir. Ayrıca işçinin işletmenin bütününü yöneten işveren vekili veya işe alma-çıkarma yetkili yardımcı pozisyonunda olmaması şarttır.
Fesih bildiriminin tebliğinden itibaren işçinin 1 ay içinde iş mahkemesinde işe iade davası açması gerekir. Davayı kazanan işçi, kesinleşen mahkeme kararının kendisine tebliğinden itibaren 10 iş günü içinde işe başlamak için işverene başvurmalıdır. İşveren ise başvuru üzerine işçiyi 1 ay içinde işe başlatmak zorundadır.
İşe iade davasını kazanan işçiyi yasal 1 aylık süre içinde işe başlatmayan işveren, işçiye en az 4, en çok 8 aylık ücreti tutarında işe başlatmama tazminatı ödemekle yükümlü tutulur. Mahkeme bu tazminatın miktarını belirlerken işçinin kıdemini esas alır. Ayrıca işçiye çalıştırılmadığı süre için en çok 4 aya kadar ücreti ödenir.
Ahlak ve iyi niyet kurallarına uymayan hâllere dayanarak iş sözleşmesini haklı nedenle derhal feshetme yetkisi, taraflardan birinin bu davranışları öğrendiği günden başlayarak 6 iş günü içinde kullanılmalıdır. Her halükarda olayın gerçekleştiği tarihten itibaren 1 yıl geçtikten sonra bu hak kullanılamaz; ancak işçinin maddi çıkar sağladığı durumlar bu 1 yıllık sınırın dışındadır.
Kıdem tazminatı alacaklarında zaman aşımı süresi Borçlar Kanunu'ndaki genel hükümlere tabi olup 10 yıl olarak uygulanır. Yargıtay kararlarına göre, işçinin aynı işverenin yanında aralıklı olarak çalıştığı dönemlerin birleştirilmesi durumunda, önceki döneme ait kıdem tazminatı alacağı için zaman aşımı süresi son sözleşmenin sona erdiği tarihten itibaren işlemeye başlar.
İş Kanunu'na göre yıllık ücretli izin süreleri işçinin kıdemine göre belirlenir: 1 yıldan 5 yıla kadar (5 yıl dahil) kıdemi olanlara 14 gün, 5 yıldan fazla 15 yıldan az olanlara 20 gün, 15 yıl (dahil) ve daha fazla kıdemi olanlara ise 26 gün izin verilir. 18 ve daha küçük yaştaki işçiler ile 50 ve daha büyük yaştaki işçilerin izni 20 günden az olamaz.
Yıllık ücretli izin işveren tarafından tek taraflı olarak bölünemez. Ancak tarafların karşılıklı anlaşması ile yıllık izin süreleri, bir bölümü 10 günden az olmamak koşuluyla en çok üçe bölünerek kullanılabilir. İznini iş yerinin kurulu olduğu il dışında geçirecek işçilere talepleri halinde 4 güne kadar ücretsiz yol izni verilmesi zorunludur.
Yıllık ücretli iznini kullanmakta olan işçinin, izin süresi içinde başka bir iş yerinde ücretli bir işte çalıştığı anlaşıldığı takdirde, izin dönemi için kendisine ödenen ücret işveren tarafından yasal olarak geri talep edilebilir. Bu düzenleme yıllık iznin işçinin dinlenmesi amacıyla verildiği ilkesine dayanmaktadır.
Ülkemizde haftalık azami çalışma süresi 45 saattir. Aksi kararlaştırılmamışsa bu süre iş yerlerinde haftanın çalışılan günlerine eşit ölçüde bölünerek uygulanır. Günlük çalışma süresi ise denkleştirme uygulansa dahi hiçbir koşulda günde 11 saati aşamaz. Kısmi süreli çalışanların birden fazla iş yerindeki toplam haftalık çalışma süresi de 45 saati geçemez.
İş Kanunu'na göre bir işçiye yaptırılacak fazla çalışma sürelerinin toplamı bir yılda 270 saatten fazla olamaz. Bu sınır işçinin sağlığının korunması amacıyla getirilmiş emredici bir hükümdür. Fazla çalışma yaptırmak için her yıl başında işçinin yazılı onayının alınması zorunludur.
7 günlük bir zaman dilimi içinde haftalık 45 saatlik çalışma süresini tamamlayan işçiye en az 24 saat kesintisiz hafta tatili verilmesi zorunludur. Hafta tatilinde çalışan işçiye, çalışılan her saat için %150 zamlı ücret ödenir. Yani işçi hafta tatili çalışması karşılığında toplamda 2.5 günlük ücrete hak kazanmış olur.
Günlük çalışma süresi 4 saat veya daha az olan işlerde 15 dakika, 4 saatten fazla ve 7.5 saate kadar (7.5 saat dahil) olan işlerde 30 dakika, 7.5 saatten fazla süren işlerde ise en az 1 saat ara dinlenmesi verilmesi zorunludur. Ara dinlenmeleri çalışma süresinden sayılmaz ve bu sürelerde işçi tamamen serbesttir.
Borçlar Kanunu'nun 420. maddesine göre bir ibranamenin geçerli olabilmesi için yazılı olması, iş sözleşmesinin sona ermesinden itibaren en az 1 ay geçmiş olması, alacak kalemlerinin türü ve miktarının açıkça belirtilmesi ve ödemenin banka aracılığıyla yapılmış olması zorunludur. Bu şartları taşımayan genel içerikli ibranameler geçersizdir.